• شنبه ۳ اسفند ۱۳۹۸
  • |

آمار سایت

  • تمام بازديد‌ها: 1880285 بازدید
  • بازديد 24 ساعت قبل: 2620 بازدید
  • مهمانان حاضر در زیرپورتال: 36 کاربر
  • کاربران حاضر در زیرپورتال:0 کاربر

ورود به سایت

ژئوتوریسم استان یزد از فضا

مهم ترین جاذبه طبیعی استان یزد را می توان گردشگری زمین شناسی و پدیده های ژئومورفولوژیکی دانست. بیابان های ایران در استان یزد یکی از زیباترین منظره های ژئوتوریسمی دنیا به شمار می آیند. از مهم ترین جاذبه های طبیعی ژئوتوریسم استان یزد می توان به تپه های ماسه ای (برخان)، پهنه های نمکی (پلایا)، بیابان و کویر، کوه هایی مثل شیرکوه و عقابکوه، غارها، چشمه های آب گرم آهک ساز، گنبدهای نمکی، تخت رستم و ژئوتوریسم معادن اشاره نمود که با توسعه کسب و کار های گردشگری و معرفی آن به گردشگران، می توان در جهت رشد اشتغال زایی، اقتصادی و فرهنگی استان یزد گام های موثری برداشت. در ادامه برخی از پدیده های زیبای استان یزد از نگاه ماهواره ها، نشان داده می شود.
تپه های ماسه ای (برخان): برخان ها از تپه های ماسه ای هلالی شکل هستند که خاص نواحی بیابانی خیلی خشک می باشند. در نواحی کویری، برخان ها با جا به جایی ماسه ها در سطح زمین توسط باد و رسوب آن ها به صورت برجستگی های کوچک ایجاد می شوند. در استان یزد، برخان ها در اطراف شهرهای یزد، اردکان، بافق و اشکذر با مساحتی در حدود 30 هزار هکتار گسترش یافته اند. در تصویر ماهواره ای زیر (شکل 1)، برخان های محدوده شمال خویدک و فهرج در شرق شهر یزد، نشان داده می شود که از ارزش ژئوتوریسمی بسیار بالایی برخوردار است.
شکل - 1- تصاویر ماهواره ای سنتینل 2 از برخان های طولی در شرق شهر یزد و در شمال فهرج و خویدک.
یکی دیگر از جاذبه های گردشگری تپه ماسه ای را در حدود 17 کیلومتری شمال - شمال غرب شهر بافق، در حاشیه شمالی روستای صادق آباد می توان دید که به ریگ صادق آباد معروف است (شکل-2).
شکل - 2- تصویر ماهواره ای سنتینل 2 از تپه ماسه ای های صادق آباد در شمال - شمال غرب بافق.
کویر: واژه کویر، به طور اعم به نقاط خشک و بی آب و علف گفته می شود. در میان منابع متعدد ژئوتوریسمی ایران، کویر از جاذبه های خاص خود برخوردار است. به ویژه که برخی کویرهای ایران در نوع خود منحصر به فرد بوده و از جالب ترین مناظر دنیا محسوب می شوند. از کویرهای باشکوه استان یزد می توان سیاه کوه، درانجیر، ابرکوه، زرین، مروست، دشت کویر ساغند (شکل 3)، بهادران، توت، طاقستان و شهیدیه را نام برد. امروزه، کویرنوردی به عنوان نوعی گردشگری و نوعی ورزش مفرح و ماجراجویانه محسوب می شود و همچنین تماشای مناظر طلوع و غروب خورشید در فضای وسیع و بیکران کویر و ستاره باران شب های کویر برای انسان ها جذابیت ویژه ای دارد. بنابراین، ایجاد کمپ های کویری، مکان هایی برای رصد ستارگان، راهپیمایی در ریگزارها و فراهم نمودن تفریحاتی مثل مسابقات موتور سواری، رالی و نیز شتر سواری از ظرفیت های جذب گردشگر در مناطق کویری می باشد.
شکل - 3- تصویر ماهواره ای سنتینل 2 از دشت کویر ساغند که در جنوب شرقی شهر ساغند واقع شده است.
پهنه های نمکی: آب های سطحی به سوی بعضی از دشت های استان یزد که نسبت به نواحی پیرامون خود گودتر هستند، جریان می یابند و در اثر تابش شدید خورشید، این‌ آب ها تبخیر شده و نمک آنها بر جای می ماند و آن قسمت دشت، تبدیل به پهنه نمکی می شود. پهنه های نمکی متعددی نظیر پهنه نمکی درانجیر (شکل 4)، پهنه نمکی عقدا، پهنه نمکی ساغند، پهنه نمکی طاقستان و پهنه نمکی ابرقو (شکل 5) در استان یزد دیده می شود. قدم زدن و پیاده روی بر روی این پهنه های نمکی که حالت باتلاقی ندارند، یکی از جاذبه های ژئوتوریسمی برای علاقمندان به طبیعت و پدیده های ژئومورفولوژیکی سیاره زمین می باشد.
شکل - 4 - تصویر ماهواره ای سنتینل 2 که چشم انداز زیبای کوچکی از پهنه نمکی در انجیر را در بخش شرقی استان یزد نشان می دهد. گیاهان شورزیست منطقه به رنگ قرمز در بخش های شرقی تصویر به صورت پراکنده دیده می شوند.
شکل - 5 - تصویر ماهواره ای گوگل ارث از پهنه نمکی ابرقو در شرق شهرستان ابرقو.
کوه ها و غارها: در استان یزد، دو رشته کوه متمایز از هم وجود دارد. یکی بخشی از کوه هایی که در جهت شمال شرقی – جنوب غربی از مرکز ایران عبور می کند و به کوه های ایران مرکزی معروف هستند و گروه دومی از کوه های استان با روند شمال غربی- جنوب شرقی هستند که در مناطق مرکزی، شمالی و شرقی استان قرار دارند. کوه های مهم استان یزد، شیرکوه (شکل 7) و کوه های خرانق می باشند. در کوه های استان یزد، غارهای جالب و دیدنی متعددی وجود دارند. غارها دارای طبیعت بسیار زیبایی هستند و مورد توجه برای جهانگردان، غارنوردان و علاقمندان به طبیعت. غارهای ابرکوه، چک، علا در ابرکوه؛ غار هامانه در هامانه خرانق، غار اسلامیه، غار نباتی در ندوشن، غار اشکفت در عقدا، غار ایوب در دهج، غار چارتاقی و ده کفتر در یزد و غار هشتاد در مهریز.
شکل - 6- نمایی سه بعدی از قله شیرکوه به ارتفاع 4075 متر در جنوب یزد و در 20 کیلومتری شهر تفت. تاریخ تصویر 11 شهریور 1397 می باشد و همان طور که در تصویر ماهواره ای دیده می شود در ماه آخر تابستان، قله شیرکوه کماکان برفی است (نگاه به سمت جنوب است).
چین خوردگی ها: آیا در فصل های زمین شناسی کتاب علوم، با چین خوردگی ها آشنا شده اید؟ آیا به هنگام سفر، در کنار جاده ها به لایه های سنگی موج دار در کوه های اطراف خود نگاه کرده اید؟ آیا هیچ از خود پرسیده اید که این ها چگونه ایجاد شده اند؟

توضیح ساده ایجاد این چین خوردگی ها این است که: در دهها میلیون سال پیش، دریاهای کم عمقی در آن منطقه وجود داشته است. رسوبات داخل دریاها بر اساس ریزی و درشتی در کف آنها ته نشین می شد. هزاران و شاید میلیون ها سال بعد دریاها خشک شده و رسوبات به صورت لایه های افقی بر جا مانده اند. این رسوبات در اثر فشارهای کوهزایی وارده، تغییر شکل یافته و چین خورده اند و کوه ها را ایجاد کرده اند. چین خوردگی ها نه تنها از مناظر زیبا و دیدنی در طبیعت هستند که روی تصاویر ماهواره ای نیز مثل تابلوهای نقاشی زیبایی خود را نشان می دهند. در شکل 8 تصویری زیبا از یک چین خوردگی ناودیسی در استان یزد نشان داده شده است.
شکل - 7- تصویر ماهواره ای سنتینل 2 از چین خوردگی ناودیس چله خانه در بخش شرقی استان یزد.
شکستگی ها: در بحث چین خوردگی گفته شد که نیروهای وارده در طبیعت باعث تغییر شکل و چین خوردگی در رسوبات افقی ایجاد شده می گردند. گاه فشار این نیروها آنقدر بالاست که نه فقط باعث چین خوردگی می شوند که سبب شکستگی و گسیختگی در لایه ها نیز می گردد. این شکستگی ها را بر اساس میزان جابجایی و نحوه جابجایی لایه ها؛ در دسته های مختلفی مثل درزه ها و انواع گسل ها تقسیم بندی می کنند. در تشکیلات زمین شناسی استان یزد، وجود سیستم های شکستگی و گسل ها بر روی تصاویر ماهواره ای علاوه بر اهمیت آن ها در اکتشافات منابع زمینی و غیره، از نظر آموزش زمین شناسی نیز دارای اهمیت هستند.

شکل - 8 -چین خوردگی ها و شکستگی های با روند شرقی – غربی در شرق استان یزد بر روی تصویر سنتینل 2.

کلیدواژه ها: مدرسه سنجش از دور | تصویر ماهواره ای | سنجش از دور | ژئوتوریسم یزد | سازمان فضایی ایران | مقطع ابتدایی |



CAPTCHA

دفعات مشاهده: 119 بار   |   دفعات چاپ: 2 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر