• شنبه ۳ اسفند ۱۳۹۸
  • |

آمار سایت

  • تمام بازديد‌ها: 1879749 بازدید
  • بازديد 24 ساعت قبل: 2615 بازدید
  • مهمانان حاضر در زیرپورتال: 25 کاربر
  • کاربران حاضر در زیرپورتال:0 کاربر

ورود به سایت

چهاردهم آذر ماه


روز 5 دسامبر برابر با 14 آذر ماه از سوی سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد به‌ عنوان روز جهانی خاک نام‌گذاری شده است. در ابتدا نامگذاری این روز توسط اتحادیه بین المللی علوم خاک در سال 2002 مطرح گردید و تا سال 2013 فائو آن را بطور رسمی تائید نکرده بود ولی در آن سال مجمع عمومی سازمان ملل متحد در شصت و هشتمین نشست خود این روز را به عنوان روز جهانی خاک، اعلام نمود. شعار سال 2019 به مناسبت این روز " توقف فرسایش خاک، حفظ آینده ما" می باشد و هدف آن افزایش آگاهی مسئولین و ساکنین زمین در مورد فرسایش خاک و اثرات آن بر زندگی و سلامت انسان می باشد. در صورت عدم حفاظت از خاک چالش بزرگی از جمله عدم تامین مواد غذایی و به دنبال آن گرسنگی پیش روی انسان خواهد بود.
خاک مخلوطی از مواد آلی و معدنی، هوا و آب می باشد و رشد گیاهان و مواد غذایی پرورش یافته در خاک، وابسته به وجود این مواد و نحوه مدیریت آن است. همچنین میزان کربن ذخیره شده در خاک از مجموع کربن ذخیره شده در اتمسفر و گیاهان در کل جهان بیشتر است که بر اثر فرسایش آن کربن آزاد شده و تغییرات آب و هوایی را تشدید می کند. تعداد جانداران موجود در یک قاشق چایخوری خاک از تعداد کل انسان های کره زمین بیشتر است. زندگی ما وابسته به خاک است بنابراین باید در حفظ آن بکوشیم. در برخی از کشورها متوجه اهمیت خاک شده و برای حفظ آن تلاش می کنند، به عنوان مثال در آفریقا به کشاورزان آموزش داده اند که برای مقابله با خشکسالی و فرسایش، خاک را مدیریت کنند تا محصولات بهتری بدست آورده و بر گرسنگی و فقر غلبه کنند.

چالش فرسایش خاک در آینده
فرسایش خاک مهم ترین معضل کره زمین خواهد بود که عدم مدیریت آن می تواند بحران گرسنگی را به دنبال داشته باشد. چالش زدودن گرسنگی (پایان دادن به گرسنگی و سوء تغذیه و تضمین امنیت غذایی برای جمعیت رو به افزایش)، سازگاری با تغییر اقلیم و توجه ویژه به این تغییرات و نقش مهم کشاورزی در این روند و تعهد برای مبارزه با بیابانزایی و کاهش اثرات خشکسالی، باید مد نظر قرار گیرد. برنج، میوه جات، سبزیجات، گندم و… همه این موادی که ما مصرف می کنیم، ریشه در خاک دارند و کیفیتشان به کیفیت خاک وابسته است. اگر خاک آلوده باشد، علوفه های دامی نیز آلوده می شوند و به تبع آن گوشت و لبنیات دام هایی که  از آن علوفه تغذیه می کنند به طور غیر مستقیم آلوده خواهند شد. ظرف اصلی آب در طبیعت، خاک است، آلودگی خاک باعث آلوده شدن آب چشمه ها، رودخانه ها، قنات ها و… می شود و این آب آلوده برای سلامتی تمام جانداران خطرناک می باشد.

فرسایش خاک در ایران
خشک شدن خاک به منظور گسترش ناپایداری، موجب شده که ایران با رکورد سالانه دو میلیارد تن خاک، یکی از صدرنشینان کشورهای مواجهه با فرسایش خاک گردیده و بسرعت در حال از دست دادن خاک خود است. بطوریکه نرخ فرسایش خاک در ایران 2.5 برابر میانگین نرخ فرسودگی خاک در جهان است. امروزه شاهد نتایج مختلف تخریب همه جانبه خاک هستیم. از فروچاله در کلان شهرها تا کشت و کارهای بی محصول و بیابان های گسترده شده در دامن شهر ها و روستاها. در پی فرسایش خاک، کاهش شدید تنوع گیاهی و جانوری ایران و مخازن آب های زیرزمینی نیز بروز کرده است. اغلب کشورهای اروپایی خاکشان اسیدی بوده و Ph آن کمتر از هفت است ولی ph خاک ایران با اقلیمی نیمه خشک و بیابانی، کمبود بارش ها و کاهش رطوبت خاک، بیشتر از هفت است و تمایل به قلیایی‌ بودن دارد.
میانگین زمان ایجاد هر سانتی‌متر خاک در ایران دست کم سه تا چهار برابر تولید هر سانتی‌متر خاک در کره زمین است.
استفاده از تصاویر ماهواره ای جهت پایش فرسایش خاک
همانطور که ذکر گردید، خاک به عنوان یک موجود زنده می تواند تحت تاثیر عوامل مختلفی مانند چرای بی رویه، باد، آب، تغییر کاربری، شوری، آلودگی، تخریب و... فرسایش یافته و قدرت تولید محصول را از دست بدهد و تبدیل به زمینی متروکه و آماده تولید گردو غبار گردد که از نتایج آن به خطر افتادن امنیت غذایی است. استفاده از فن آوری های نوینی مانند سنجش از دور می تواند به صورت مرتب خاک را پایش کرده و به مدیریت بهینه خاک، کمک کند. یکی دیگر از عواملی که حاصلخیری خاک را از بین برده و آن را مستعد فرسایش می کند، شوری خاک است که به دلایل مختلف رخ می دهد. پایش گسترش شوری خاک و کاهش توان آن جهت تولید محصولات کشاورزی، قابل نظارت پیشرفته با تصاویر ماهواره ای است.
تصویر ماهواره ی لندست 8 (2019) پیشروی زمین های شور


کلیدواژه ها: سنجش از دور | سازمان فضایی ایران | فرسایش خاک | wsd | روز جهانی خاک | شوری خاک | آلودگی خاک |



CAPTCHA

دفعات مشاهده: 145 بار   |   دفعات چاپ: 9 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر