اقلیم فضا

 | تاریخ ارسال: ۱۳۹۸/۷/۳ | 
اقلیم فضا
 
در حال حاضر نوعی اتفاق نظر در جامعه علمی مبنی بر تغییر اقلیم جهان و تاثیر چشمگیر فعالیت های انسانی در این فرایند دارد. فناوریهای فضایی و اطلاعات بدست آمده از این منطقه نقش مهمی در دانش اقلیمی، نظارت بر تغییرات آن و اطلاع­رسانی به موقع ایفا می­کنند. اطلاعات و داده های فضاپایه نقش بسزایی در ارزیابی و تحلیل نقاط ضعف جوامع در مواجهه با تغییرات اقلیمی داشته و می­تواند در کنترل تاثیرگذاری راهکارهای تطبیقی بسیار موثر واقع شود.
از مزایای اصلی استفاده از فناوری های فضایی در تغییرات اقلیمی، امکان تصویربرداری و نظارت همزمان بر چند منطقه است. علاوه بر این، ‌عکس های ماهواره ای با کیفیت بالا، به ما امکان تشخیص و ردیابی دقیق و آسان تغییرات اقلیمی در طول زمان در یک نقطه مشخص را می دهند. دولت ها و سایر نهادهای حاضر و فعال در این عرصه،‌ با بهره برداری از فناوری های فضایی در سیاست گذاری های زیست محیطی، مسیر هموارتری را در تبیین راهکارهای فراملی مناسب جهت حفاظت از محیط زیست طی می کنند.
موضوع فضا و تغییرات اقلیمی برای نخستین بار در پنجاه و دومین جلسه اصلی کوپوس در سال 2009 مطرح گردید. در سال های اخیر، دفتر امور فضای ماورای جو سازمان ملل متحد اقدامات گسترده ای در راستای اطلاع­ رسانی و ظرفیت سازی در زمینه فعالیت های فضایی اتخاذ نموده است که یکی از محورهای آن فعالیت ها،‌ تغییرات اقلیمی بوده است. دفتر سازمان ملل برای امور فضای ماورای جو، از طریق برگزاری همایشها و کارگاه های متنوع، پل ارتباطی میان متخصصان دو حوزه فضا و اقلیم شناسی و تصمیم گیرندگان در عرصه جهانی ایجاد نموده است.
از مهم ترین اقدامات دفتر ملل متحد در امور فضای ماورای جو در راستای مدیریت تغییرات اقلیمی با استفاده از فناوری های فضایی،‌می­توان به کنفرانس هایی اشاره کرد که در دهه اخیر در دهه اخیر برگزار گردیده ­اند،‌ اشاره نمود. آخرین کنفرانس دفتر ملل متحد در امور فضای ماورای جو با محوریت تغییرات اقلیمی در پرتو علم و فناوری های فضایی، کنفرانس سال 2016 در اتریش است. البته شروع این کنفرانس ها در سال 2012 و در پنجاه و پنجمین جلسه کوپوس بود. پیرو این جلسه کوپوس و بر اساس قطعنامه 113/67 مجمع عمومی سازمان ملل متحد، سه کنفرانس مهم در کشورهای اندونزی، مراکش و اتریش به ترتیب در سال های 2013، 2014 و 2016 برگزار گردید. هدف اصلی این کنفرانس ها، افزایش همکاری میان کشورها و تأکید بر اهمیت بکارگیری فناوری های فضایی در راستای کنترل تغییرات اقلیمی است. استفاده ماهواره ها در جهت نظارت بر پدیده های زیست محیطی از جمله جنگل زدایی،‌ آب شدن کوه های یخی، افزایش سطح دریاها و تولید گاز کربن کمک شایانی می کند. در دو کنفرانس سال های 2013 و 2014 که در کشورهای اندونزی و مراکش برگزار گردید، شرکت کنندگان بر این باور بودند که کاربرد های فضا می­ تواند اطلاعات و مطالب بسیاری را در اختیار ما بگذارد. این اطلاعات تاثیر بسزایی در کاهش آثار مخرب تغییرات اقلیمی و تطبیق دادن شرایط زندگی با پیامدهای آن خواهد داشت. آنها همچنین بر منافع همکاری بین المللی در رابطه با استفاده از فناوری های فضایی در راستای تحقق اهداف توسعه پایدار و رشد بشری نیز تاکید نمودند. این کنفرانس ها به دفتر ملل متحد در امور فضای ماورای جو امکان جمع آوری عناصر و ارکان لازم به منظور تهیه نقشه راهی در رابطه با فعالیت های مرتبط با تغییرات اقلیمی آن داده و شرایط را برای فراهم سازی شبکه ای از فعالان به منظور پیشبرد برنامه های خود در این حوزه فراهم می کند. در این راستا، اقدامات دفتر ملل متحد در امور فضای ماورای جو در کنار اقدامات صورت گرفته ذیل چتر کنوانسیون چارچوب سازمان ملل برای تغییرات اقلیمی، نقشی تکمیلی ایفا می کند. در آخرین جلسه مرتبط با کاربردهای فناوری فضایی در تغییرات اقلیمی، که از دوازدهم تا چهاردهم سپتامبر 2016 در گراتس اتریش برگزار گردید، موضوعات مختلفی از جمله کنفرانس تغییرات اقلیمی پاریس 2015 مورد بررسی قرار گرفتند.
پیرو گزارش ­های محققان، متخصصان و دانشمندان در هیات بین المللی تغییرات اقلیمی و تحقیقات به عمل آمده توسط نهادهای تحقیقاتی و توسعه منطقه ای و بین المللی، کنفرانس تغییرات اقلیمی در سال 2015 در پاریس فرانسه برگزار گردید. لذا بخشی از کنفرانس 2016 به بررسی پیمان 2015 اختصاص یافت. هدف اصلی پیمان تغییرات اقلیمی پاریس، برانگیختن واکنش جهانی نسبت به تهدید تغییرات اقلیمی در قالب توسعه پایدار و تلاش برای حذف فقر بود.
شرکت کنندگان در کنفرانس 2016 اتریش، اذعان نمودند که فناوری فضایی از دو جهت کمک شایانی به اقدامات و اهداف کنوانسیون می کند. نخست اینکه اقدامات صورت گرفته در چارچوب مذاکرات اقلیمی میان دولتهای عضو موافقتنامه، با تکیه بر نظارت دقیق و نظام مند بر متغیرهای اقلیمی مرتبط تاثیر بسزایی در شناخت بهتر نقش فناوریهای فضایی دارد. دومین بعد تأثیرگذاری فناوری فضایی، اشاره به اقدامات بسیاری از اشخاص حقیقی و حقوقی ذینفع در سراسر جهان در راستای ترویج استفاده از فناوری های فضایی نظیر سنجش از دور، در راستای کاهش معضلات زیست محیطی دارد.
اهداف کنفرانس 2016 عبارتند از:
  1. بررسی راهکارهای دول تحت تاثیر تغییرات اقلیمی در جهت بکارگیری فناوریها و امکانات فضایی به منظور سنجش آسیب پذیری اقلیمی خود؛
  2. بررسی راهکارهای جایگزین جهت کاهش آثار زیانبار تغییرات اقلیمی و تطبیق با این تغییرات؛
  3. افزایش همبستگی میان نهادها و سازمانهای فضایی فعال در حوزه تغییرات اقلیمی؛
  4. ارتقاء همکاری در حوزه مذکور؛
  5. افزایش آگاهی نسبت به پیشرفتهای اخیر فناوریها، خدمات و منابع فضایی قابل استفاده جهت بررسی آثار تغییرات اقلیمی.
یکی از مهم­ترین مسائلی که در کنفرانس سال 2016 اتریش مدنظر دولت ها و سایر نهادهای حاضر قرار گرفته بود، منافع تجاری و اقتصادی بود. در همین راستا، با در نظر گرفتن دشواریهایی که برای صنعت و تولید بین المللی پیرو اعمال مقررات زیست­محیطی سختگیرانه بوجود خواهد آمد، بیان داشتند که در فرایند کنترل تولید گازهای گلخانه­ای، عدم وارد نمودن لطمه به تولید محصولات غذایی به عنوان یک عامل مهم بایستی لحاظ گردد.
به طور کلی اهداف کنفرانس 2016 اتریش در رابطه با فناوری فضایی و تغییرات اقلیمی را می­توان در چند مورد خلاصه نمود:
  1. بررسی راهکارهای بهینه استفاده دولت ها، به ویژه دولت های متاثر از تغییرات اقلیمی از فناوریهای فضایی در راستای ارزیابی آسیب پذیری از تغییرات اقلیمی و خسارات ناشی از آنها؛
  2. بکارگیری پیشرفتهای حاصل در استفاده از فناوری های فضایی در راستای کاهش خسارات و تطبیق با تغییرات اقلیمی؛
  3. افزایش هماهنگی میان آژانس های فضایی، مخصوصا در رابطه با اقدامات در راستای کاهش و کنترل تغییرات اقلیمی؛
  4. افزایش آگاهی درباره پیشرفتهای اخیر در حوزه های فناوری فضایی، خدمات و منابع اطلاعاتی مرتبط با این حوزه.
این کنفرانس نتایج بسیار مفیدی برای کشورها و دیگر حضار به ارمغان آورد. پیرو مذاکرات و مباحثات فراوانی که در طی این فرایند چند روزه میان دولتها و سایر کنشگران بین­المللی و داخلی حاضر در نشست صورت گرفت، آنها به این نتیجه رسیدند که چنین نشستی، به دول حاضر این امکان را می دهد تا از فناوری های فضایی به صورت بهینه و در راستای کاهش میزان آسیب پذیری خود استفاده نمایند. علاوه بر این، کنفرانس 2016 باعث افزایش همکاری بین المللی و منطقه ای در مواجه با تغییرات اقلیمی، و استفاده از مأموریت های فضایی در تعمیق درک از تغییرات اقلیمی و نحوه مواجه با آنها می­گردد.
 



CAPTCHA
دفعات مشاهده: 272 بار   |   دفعات چاپ: 7 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر