• سه شنبه ۱۹ آذر ۱۳۹۸
  • |

آمار سایت

  • تمام بازديد‌ها: 1684209 بازدید
  • بازديد 24 ساعت قبل: 3273 بازدید
  • مهمانان حاضر در زیرپورتال: 14 کاربر
  • کاربران حاضر در زیرپورتال:0 کاربر

ورود به سایت

جهت های جغرافیایی کدامند؟

چهار جهت اصلی، جهت های شمال، شرق، جنوب و غرب هستند که معمولاً با نام هایN ، E ، S  و W مشخص می شوند. جهت شمال به سمت قطب شمال می باشد. جهات شرق و غرب عمود بر شمال و جنوب هستند. شرق در جهت عقربه های ساعت، چرخش 90 درجه از جهت شمال دارد و غرب مستقیماً در سمت مقابل شرق است.
جهت های میانی یا فرعی در بین این جهات قرار می گیرند و با نام های شمال شرقی (NE) ، جنوب شرقی (SE) ، جنوب غربی (SW) و شمال غربی (NW) نام گذاری می شوند.




جهت‌یابی یعنی چه؟

جهت‌یابی، یافتن جهت‌های جغرافیایی است. جهت‌یابی در بسیاری از موارد کاربرد دارد. فرض کنید در جاده، کوه، بیابان یا جنگل مسیر خود را گم کرده اید، جهت یابی و پیدا کردن جهت شمال به شما کمک می کند تا مسیر خود را پیدا کرده و نجات یابید. همینطور جهت یابی در کشتی رانی و مسیر یابی هواپیما ها هم نقش بسیار مهم دارد.



روش های جهت یابی در گذشته

از مهمترین و پر کاربرد ترین روش هایی که در گذشته برای جهت یابی و تعیین موقعیت استفاده می شده می توان به موارد زیر اشاره نمود. البته برخی از این روش ها هنوز هم مورد استفاده قرار می گیرند.


 
  • جهت یابی به کمک خورشید
شاید بتوان گفت یکی از قدیمی ترین روش ها برای تعیین جهت، استفاده از خورشید بوده است. خورشید تقریباً از شرق طلوع و در غرب، غروب می کند. پس اگر در موقع صبح طوری بایستیم که خورشید در امتداد دست راست ما باشد، شمال روبروی ما و غرب سمت چپ ما است.
 
سوال : معایب این روش چیست؟
یکی از معایب بزرگ این روش عدم کارایی آن در شب است. از معایب دیگر آن می توان به این مورد اشاره نمود که خورشید فقط در اول بهار و اول پاییز از شرق طلوع و از غرب غروب می کند و در روزهای دیگرِ سال، نسبت به جهت شرق و غرب انحراف دارد.
  • جهت یابی به کمک ماه
در نیمه اول ماه قمری قسمت خارجی ماه (قسمت محدب آن) جهت غرب را نشان می‌دهد. در نیمه دوم ماه‌ قمری، تحدب ماه به سمت مشرق است.
جهت یابی به کمک ماه
سوال : معایب این روش چیست؟
یکی از معایب بزرگ این روش، محدود بودن آن به شب و هوای صاف است. در ضمن زمانی که ماه قرص کامل باشد، نمی توان از این روش استفاده نمود.
  • جهت یابی به کمک ستارگان
    • جهت یابی با استفاده از ستاره قطبی
به دلیل اینکه این ستاره بسیار نزدیک به قطب شمالِ کره زمین می باشد، آن را ستاره قطبی می نامند. در واقع با یافتن این ستاره در آسمان، می توان جهت شمال را یافت. آسان ترین راه برای پیدا کردن ستاره قطبی در آسمان، کمک گرفتن از صورت های فلکی دب اکبر و دب اصغر است. چنانچه قسمتی از صورت فلکی دب اکبر، که شبیه به یک ملاقه دسته دار است، را در آسمان بیابیم و دو ستاره انتهای ملاقه را بهم وصل کرده و امتداد دهیم به ستاره پر نور قطبی، می رسیم. این ستاره یکی از ستاره های صورت فلکی دب اصغر است و جهت شمال را نشان می دهد.  


یافتن موقعیت ستاره قطبی با استفاده از صور فلکی دب اکبر و دب اصغر
استفاده از این روش فقط مختص نیمکره شمالی است و در نیمکره جنوبی نمی توان از این ستاره استفاده کرد. جهت یابی با استفاده از ستارگان، فقط مختص ستاره قطبی نیست و با استفاده از ستارگان و صور فلکی دیگر نیز می تواند جهت یابی را انجام داد.
 
سوال: معایب این روش چیست؟
یکی از معایب بزرگ این روش مانند روش قبل، محدود بودن آن به شب و هوای صاف است. در ضمن یافتن صور فلکی دب اکبر و دب اصغر و یا ستارگان و صور فلکی دیگر در آسمان، ممکن است برای افراد عادی، زیاد آسان نباشد.
  • استفاده از قطب نما
قطب نما وسیله کوچکی است که به کمک آن می توان جهت شمال را مشخص نمود. شاید بتوان گفت با اختراع قطب نما تحول بزرگی در جهت یابی در سفرهای دریایی به وجود آمد. از قطب نماها هنوز هم در صنایع هوانوردی، کشتیرانی، موارد نظامی، استفاده های شخصی و موارد دیگر استفاده می گردد.


نمونه ای از قطب نمای اولیه (ساخته شده توسط چینی ها) جهت قرار گیری قاشقک قطب نما، جهت جنوب را نشان می دهد.
سوال: معایب این روش چیست؟
کره زمین مانند یک آهن ربا عمل می کند. به عبارت ساده ، انگار که یک آهن ربا در داخل زمین وجود دارد. قطب نما جهت شمال مغناطیسی زمین را نشان می دهد در حالی که ما در موقعیت یابی نیاز به دانستن جهت شمال جغرافیایی زمین داریم. جهت شمال مغناطیسی زمین کاملاً منطبق بر جهت شمال جغرافیایی زمین نیست. محور مغناطیسی زمین با محور جغرافیایی زمین که از دو قطب زمین می گذرد زاویه ای می سازد که هر چقدر از خط استوا به سمت قطب ها می رویم این زاویه بزرگتر و اختلاف این دو محور بیشتر و در نتیجه خطای قطب نما در نشان دادن جهت شمال (جهت شمالی که مورد نظر ماست) بیشتر می شود.



اختلاف بین محور جغرافیایی و محور مغناطیسی زمین

در ضمن عقربه قطب نما بسیار حساس است لذا در صورت قرار گرفتن در نزدیکی اشیای آهنی یا فولادی دچار خطا می گردد.
غیر از موارد فوق، روش های جهت یابی دیگری نظیر
  • استفاده از عوامل طبیعی نظیر گیاهان و باد
  • جهت یابی به کمک حیوانات و حشرات
  • جهت یابی از روی مسیر رودخانه ها
  • جهت یابی به کمک تنه درختان قطع شده
  • و ....
وجود دارد که البته مهمترین عیب تمامی این روش ها، دقت بسیار پایین آنها می باشد.

کلیدواژه ها: مسیر رودخانه | جهت یابی | مدرسه سنجش از دور | سازمان فضایی ایران | مقطع متوسطه |



CAPTCHA

دفعات مشاهده: 577 بار   |   دفعات چاپ: 4 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر