• دوشنبه ۲۵ آذر ۱۳۹۸
  • |

آمار سایت

  • تمام بازديد‌ها: 1696922 بازدید
  • بازديد 24 ساعت قبل: 1434 بازدید
  • مهمانان حاضر در زیرپورتال: 13 کاربر
  • کاربران حاضر در زیرپورتال:0 کاربر

ورود به سایت

فناوری سنجش از دور و خطوط ساحلی





خطوط ساحلی

به عبارت ساده خطوط ساحلی، به مرز خشکی‌ها با دریا های آزاد و دریاچه ‌ها، اطلاق می گردد. به وجود آمدن اولین تمدن های بشری در نزدیک آبها و تجمع جمعیت زیاد در این مناطق از یک طرف و تامین معاش ساکنین اطراف از طریق این منبع طبیعی از طرف دیگر، باعث اهمیت پایش منابع آب گردیده است. از این رو بررسی تغییرات خطوط ساحلی در طول زمان نیز از اهمیت بالایی برخوردار است. به عنوان مثال پایش تغییرات خط ساحلی دریای خزر در طول سالهای مختلف و بررسی پیشرفت و پسرفت آب در طول این سالها، می تواند در تصمیم گیری ها و مدیریت صحیح (مدیریت ساخت و سازهای ساحلی، کنترل و مدیریت تخریب های ناشی از پیشروی آب، آلودگی آب و ....)  بسیار مفید باشد.





علت تغییرات خط ساحلی چیست؟

میانگین جهانی تغییرات سطح دریاها از چند سانتی متر در طول هزاره های اخیر به چند ده سانتی متر در دهه های اخیر افزایش یافته است. علت اصلی این افزایش ده برابری، ذوب یخ ها و افزایش حرارتی آب اقیانوس ها (تغییرات آب و هوایی) می باشد. وقتی آب در معرض در جه حرارت قرار می گیرد، منبسط می شود و سطح دریا افزایش می یابد. میزان انبساط هم با دمای آب و هم با فشار متفاوت است. از آنجایی که انتظار می رود گرم شدن فعلی، ادامه یابد، میانگین سطح جهانی دریاها نیز همچنان رو به افزایش خواهد بود.




مشکلات ناشی از تغییرات خط ساحلی

نواحی ساحلی به لحاظ فیزیکی و اکولوژیکی تحت تاثیر عامل‌های طبیعی و انسانی دائماً در حال تغییر هستند. به دلیل افزایش درجه حرارت اقیانوس ها و ذوب شدن یخچال های طبیعی ناشی از گرم شدن کره زمین، در طی دهه های گذشته سطح دریا با سرعت زیادی رو به افزایش بوده است. افزایش مداوم سطح دریا منجر به اثرات گسترده در مناطق ساحلی و خسارات اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی خواهد شد.افزایش سطح دریا باعث ایجاد خسارت به صورت فرسایش و سیل می شود که باعث کاهش بهره وری زمین، نیروی کار و سرمایه می گردد.

  • با طغیان دریاها، در بسیاری از مناطق، آب دریا به منابع آب شیرین در زیر زمین (در مناطق ساحلی برای تأمین آب آشامیدنی استفاده می شود) می رسد و آنها را آلوده یا شور می کند.
  • همان منابع آب شیرین که برای نوشیدن از آنها استفاده می کنیم، آب مورد استفاده برای کشاورزی را نیز تأمین می کنند. آب شور قادر است محصولات زراعی را از بین ببرد. تبدیل آب شور به آب شیرین عملی پرهزینه ای است.
  • آب شور بیشتری که به سواحل می آید، ترکیبات شیمیایی خاک در ساحل را تغییر می دهد. از آنجایی که بسیاری از این گیاهان سازگار با شرایط جدید نیستند لذا، پیشروی آب در سواحل، باعث تغییر در نوع پوشش گیاهی منطقه می گردد.
  • بسیاری از گونه های حیات وحش، با بالا آمدن سطح آبها، خانه خود در ساحل از دست می دهند. زیستگاه های آنها ممکن است در اثر جاری شدن سیل یا تغییر در زندگی گیاهان اطراف، آنقدر آسیب ببینند که دیگر نتوانند در محیط زیست زنده بمانند.
  • بالا آمدن سطح آبها باعت زیر آب رفتن مناطق مسکونی و زمین های کشاورزی می گردد. این امر غیر از خسارات مالی و جانی برای ساکنان منطقه، صنایع گردشگری را نیز تحت تاثیر قرار می دهد.
  • پیشروی آب دریا به ساحل باعث شسته شدن و ورود آلاینده های صنعتی و نفتی از ساحل به دریا می شود.  ورود مواد شیمیایی به آب دریاها خود باعث آلودگی آبها و از بین رفتن آبزیان دریایی می گردد.



به زیر آب رفتن و تخریب مناطق مسکونی و زمین های کشاورزی در اثر پیشروی خطوط ساحلی





چگونه می توانیم این تغییرات را به حداقل کاهش دهیم؟

بهترین و موثر ترین راهکار برای کاهش تغییرات خطوط ساحلی کم کردن تاثیرات انسانی بر خطوط ساحلی می باشد. گازهای گلخانه ای یکی از عوامل بسیار قوی در تغییرات خط ساحلی است. یادگیری روش هایی اصولی و موثر جهت کاهش این گازها می تواند در کاهش تغییرات خطوط ساحلی موثر باشد. از تالاب ها محافظت کنید. تالاب ها به عنوان ضربه گیر برای خطوط ساحلی در برابر طوفان و بارش های شدید عمل می کنند. به بیان ساده تالاب ها بارش و طوفان های شدید را جذب می کنند و مانع از تاثیرات آنها بر خطوط ساحلی می شوند.  گیاهان بیشتری بکارید و درختان را حفظ کنید. ساخت بلوک های سنگی بزرگ در سواحل و .... نیز می تواند از پیشروی آب به جلو جلوگیری نماید.




فناوری سنجش از دور و پایش خطوط ساحلی

پایش منظم و بررسی تغییرات خطوط ساحلی اطلاعات مهمی را در اختیار ما قرار می دهد که بر اساس آن مدیریت و  تصمیم گیری در مورد مشکلات این قبیل مناطق را امکان پذیر می نماید. با توجه به گستردگی خطوط ساحلی بویژه خطوط ساحلی دریایی و اقیانوسی،  پایش به روش های سنتی معمولاً بسیار پر هزینه خواهد بود. از سوی دیگر معمولاً دسترسی به این اماکن سخت و در مواردی امکان پذیر نیست. اینجاست که فناوری سنجش از دور با توجه به خصوصیات منحصر بفرد خود، می تواند کمک شایانی به این امر نماید. تصاویر ماهواره ای تکرار پذیرند، دسترسی به آنها آسان و کم هزینه می باشد، در یک تصویر می توان منطقه وسیعی را پایش و بررسی نمود، تصاویر ماهواره ای از گذشته ( با قدمت بیش از 40 سال) تا حال وجود دارند و بسیاری نکات مثبت دیگر. از این رو سنجش از دور در طی دهه های اخیر به روشی قابل قبول با دقت بالا جهت پایش و مطالعه خطوط ساحلی مورد توجه قرار گرفته است.  

به عنوان مثال سطح دریای خزر در طول سالها دستخوش تغییرات زیادی بوده است. در دوره هایی پسروی و در زمان هایی پیشروی داشته است. این تغییرات در طول زمان باعث ایجاد مشکلات زیست محیطی و اقتصادی برای منطقه گردیده است. تغییر مسیر رودخانه ها، ایجاد دریاچه های مصنوعی، احداث سدها، عوامل انسانی و ... مهمترین عامل کاهش سطح این دریاچه بوده است. به دنبال آن، بر خلاف تصور، آب دریای خزر، دچار پیشروی شد و به دنبال آب آبگرفتگی و تخریب مناطق مسکونی، صنعتی و صیدگاه ها و زمین های کشاورزی، وارد شدن آلاینده های صنعتی و نفتی از ساحل به دریا، کاهش مواد غذایی ماهیان و ... را به همراه داشت.



تغییرات خط ساحلی بخش شرقی دریای خزر
(تصویر زمینه تصویر ماهواره ای لندست-5 مربوط به سال 1374 می باشد)

همانگونه که در شکل نشان داده شده است، خط ساحلی دریای خزر در ابتدا پیشروی داشته و این پیشروی در محدوده شرقی و خلیج گرگان نسبتاً زیاد بوده است. این پیشروی تا سال 1374 ادامه داشته و پس از آن آب دریا به سمت عقب پسروی کرده است.


کلیدواژه ها: تصاویر ماهواره ای | حفاظت ساحل | مدرسه سنجش از دور | سنجش از دور | سازمان فضایی ایران | مقطع متوسطه | خطوط حاصل | تالابها |



CAPTCHA

دفعات مشاهده: 111 بار   |   دفعات چاپ: 5 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر