• سه شنبه ۱۹ آذر ۱۳۹۸
  • |

آمار سایت

  • تمام بازديد‌ها: 1684095 بازدید
  • بازديد 24 ساعت قبل: 3227 بازدید
  • مهمانان حاضر در زیرپورتال: 17 کاربر
  • کاربران حاضر در زیرپورتال:0 کاربر

ورود به سایت

کاربرد سنجش از دور در مطالعه و شناسایی معادن

قبل از بیان تعریف معدن لازم است که تعریف کانسار و کانی را بدانیم. کانسار محل تجمع یا بیشترین تراکم کانی خاصی می باشد که برای استخراج و استفاده در صنعت مناسب است. کانی ترکیب شیمیایی خاصی گفته می شود که دارای خواص مشخصی باشد، اصل هر ماده معدنی را کانی می گویند. کانسارها ممکن است که بر روی زمین گسترده شده یا در زیر زمین قرار داشته باشند. در صورتی که کانساری مورد استخراج و بهره برداری قرار گیرد، معدن نامیده می شود. شناسایی کانسارهای روی زمین یا زیرزمینی، هم در مطالعات مستقیم و هم در مطالات دورسنجی دارای تفاوت هایی هستند. اما در هر صورت نقش مطالعات دور سنجی در معدن کاوری نقش کارآمد و با ارزشی است.
 
شکل 1 : شمایی از یک منطقه معدنی از بالا
گستردگی و دید وسیع تصاویر ماهواره ای
فناوری سنجش از دور،‌ خود دارای قابلیت هایی است که ارزش این فناوری را نسبت به دیگر روش های مطالعه معادن نشان می دهد. هر کدام از این قابلیت ها به نوعی در مطالعه و اکتشاف کانسارهای گوناگون مؤثر هستند. لذا با توجه به هر کدام از آن قابلیت ها و ویژگی ها، نقشی را که در مطالعه و اکتشاف کانسارها دارند مورد بررسی قرار می دهیم.
تصاویر ماهواره ای، با دید وسیع و گسترده، در یک نگاه می توانند منطقه وسیعی را مورد مشاهده و ارزیابی و بررسی قرار دهند. این ویژگی باعث می شود که از تفاوت در میزان بازتابش در هنگام تصویر برداری جلوگیری شده و یکنواختی در تصویر برداری ایجاد گردد.
این مسئله در مطالعات دقیق و پردازش تصاویر  می تواند مهم باشد.
نگاه یکپارچه و گسترده تصاویر ماهواره ای که پهنه وسیعی را در یک صحنه نشان می دهند موجب می شود که تصویری با یکنواختی طیفی برای انجام پردازش های سنجش از دوری در اختیار ما قرار دهند. این ویژگی برای استخراج اطلاعات دقیقی از تصاویر ماهواره ای بسیار حائز اهمیت است.
زون های کانسار سازی یا زون های دگرگونی که تعداد زیادی از معادن کشور در آن زون ها قرار دارند عمومأ دارای گستردگی بسیار زیادی هستند لذا برای مطالعه این مناطق وسیع، داشتن داده های یکنواخت از این مناطق لازم می باشد. دست یابی به این نوع از داده ها تنها با تهیه تصاویر ماهواره ای از منطقه ممکن می باشد.

کاهش هزینه با بکار گیری تصاویر ماهواره ای و فناوری سنجش از دور
برای دست یابی به اطلاعات سطح زمین، تهیه تصویر ماهواره ای با هزینه بسیار کمتری ممکن بوده و استخراج اطلاعات از این داده ها با سرعت بیشتر و با حجم کاری بسیار کمتری انجام می گیرد. اینها همه موجب می شود که با بکار گیری تصاویرماهواره ای و فناوری سنجش از دور، در صرف هزینه و زمان و نیروی کار، بمیزان زیادی صرفه جویی شده و اطلاعات مورد نیاز کاربران در زمینه کانسارها و وضعیت آنها و نیز اطلاعات مربوط به استخراج معادن، بسرعت بسیار بیشتر و با سهولت زیادی در اختیار کاربران قرار گیرد.

تکرار تصاویر ماهواره ای و استخراج اطلاعات تکراری
ماهواره ها با گردش به دور زمین و تصویر برداری در دوره های مشخص و در برخی دیگر از ماهواره ها با تصویر برداری انتخابی (عمومأ در مورد ماهواره های با قدرت تفکیک بالا)، از سطح زمین تصویر برداری می نمایند. این تصویر برداری می تواند مرتبأ تکرار شده و ادامه می یابد و لذا استخراج اطلاعات نیز به همین ترتیب از این داده ها تولید شده و تولید تکراری این اطلاعات ادامه می یابد. تولید تکراری اطلاعات از سطح محدوده کانسار این امکان را می دهند که نه تنها تغییرات، بلکه روند تغییرات را در محدوده معدن از جمله عملیات برداشت روباره و استخراج و دیگر فعالیت ها در محیط معادن را رصد و ردیابی نمود.

تنوع طیفی تصاویر ماهواره ای
سنجنده موجود بر روی ماهواره، دوربینی است که از سطح زمین تصویر برداری می کند. چشم ما تنها می تواند امواج الکترومغناطیس با طول موج 0.4 تا 0.7 میکرومتر را دریافت کند، لذا با دریافت تفاوت بازتابش اشیاء در این بخش از طیف، می توانیم پدیده های مختلف را از هم تفکیک و شناسایی نماییم. در حالیکه نور تابیده شده از خورشید دارای طیف طول موج بسیار گسترده تر از این می باشد و انواع پدیده های سطح زمین نیز در این محدوده وسیع از طیف الکترومغناطیس بازتابش های گوناگون و متفاوتی دارند. لذا سنجنده ها طوری طراحی شده اند که بتوانند از بخش های دیگر این طیف وسیع نیز تصویر برداری نمایند. همانطور که ما با تفاوت در میزان بازتابش های اجسام در محدوده طیفی 0.4 تا 0.7 میکرومتر می توانیم با چشم خود اشیاء را با تفاوت رنگ از یکدیگر تشخیص دهیم،‌ انواع تصاویر ماهواره ای نیز با تصاویر برداری در محدوده این طیف وسیع الکترومغناطیسی، به میزان بسیار بیشتری ما را قادر می سازند که پدیده های گوناگون سطح زمین را از یکدیگر تشخیص داده و شناسایی نماییم.
شکل 2 : لایه های اطلاعاتی که می توان از یک تصویر ماهواره ای استخراج کرد.
 این مسئله برای مطالعه انواع پدیده های سطح زمین از جمله سنگ ها و خاک ها که خواستگاه کانی ها و کانسارها هستند قابلیت های بسیار زیادی را فراهم می آورد. سنگ ها با توجه به نوع کانی های موجود در خود، نسبت به نور تابشی از خورشید واکنش های متفاوتی نشان می دهند. به عبارت دیگر هر نوع کانی موجود در سنگ، قسمتی از طول موج الکترومغناطیسی را بیشتر از بخش های دیگر بازتابش می دهند. بر این اساس با بکار گیری تصاویر ماهواره ای که از بخش های غیر مرئی طیف الکترومغناطیس برداشته شده اند،‌ می توان اطلاعاتی از سنگ ها و کانی ها (کانسارها)‌ بدست آورد که در شرایط عادی و با چشم غیر مسلح نمی توان آن ها را کسب نمود.
 
شکل 3 : تصاویر ماهواره ای از یک منطقه در چند ترکیب باندی مختلف
شکل 4 : تصویر ماهواره ای پردازش شده
علاوه بر سنجنده هایی از ماهواره ها که با دریافت بازتابش نور خورشید تصاویر چند طیفی را بوجود می آورند،‌ سنجنده های رادار نیز با تابش امواج رادار و دریافت آنها می توانند تصاویری را تولید کنند که در مطالعه کانسارها و معادن به کار آمده و مورد استفاده قرار می گیرد. این تصاویر با اسکن کردن سطح زمین با دریافت امواج بازتابش شده می توانند تا حدی در سطح زمین نفوذ کرده و وضعیت کانسار معدنی را شناسایی نمایند.

شکل 5 : تصویر ماهواره ای رادار برای شناسایی مناطق مورد مطالعه
 
بطور کلی قابلیت های مختلف فناوری سنجش از دور در زمینه معدن یابی و معدن کاری کاربرد های متفاوتی دارند و لذا بیش از این می توان به این قابلیت ها پرداخت.
 

کلیدواژه ها: معدن | سازمان فضایی ایران | سمجش از دور | مقطع کاربرد | مدرسه سنجش از دور | تصاویر ماهواره ای | کشف معدن | کانسار | کانی | اکتشاف کانسار |



CAPTCHA

دفعات مشاهده: 227 بار   |   دفعات چاپ: 9 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر