• پنجشنبه ۲۱ آذر ۱۳۹۸
  • |

آمار سایت

  • تمام بازديد‌ها: 1689226 بازدید
  • بازديد 24 ساعت قبل: 2346 بازدید
  • مهمانان حاضر در زیرپورتال: 16 کاربر
  • کاربران حاضر در زیرپورتال:0 کاربر

ورود به سایت

باستانشناسی

یکی از کاربردهای علم سنجش از دور در باستان شناسی است. از گذشته تصاویر ماهواره ای و عکسهای هوایی در حجمی وسیع جهت شناسایی محدوده محوطه های باستانی مورد استفاده قرار می گرفت. با پیشرفت این علم در سالهای اخیر، تصویربرداری مدرن ماهواره ای و عکسهای هوایی با قدرت تفکیک مکانی بالا در جهت اکتشافات محوطه های کوچکتر و آثار باستانی موجود در سطح و زیر خاک بکار گرفته شدند.

الف) کاربردهای سنجش از دور در باستان شناسی :
  1. کشف محل باستان شناسی:
از آنجائیکه تحقیقات باستان شناسی جهت کشف آثار و دیرینه آنها مرتبط با مطالعات گیاهشناسی، جنگلداری، خاکشناسی، هیدرولوژی و سایر علوم است، لذا سنجش از دور بعنوان یک روش کارآمد جمع آوری کلیه اطلاعات، پا به عرصه رقابت گذاشته و در راستای تکمیل مطالعات باستان شناسی و تفسیر اطلاعات بدست آمده از زمین قدم بر می دارد.  براساس اصول سنجش از دور، طیف نور خورشید منعکس شده از سطح زمین محتوی اطلاعاتی از ترکیب سطح زمین است. بنابراین جمع آوری آنها در غالب تصاویر و مطالعه و بررسی آنها توسط سنجش از دور، سرنخهایی از فعالیتهای گذشته بشر را در زمینه های کشاورزی، بناها و راه ها، پوشش گیاهی آن زمان و انواع سنگهای گوناگون که هر یک دارای مشخصات طیفی مختلف هستند را آشکار می سازد.
در روشهای پیشرفته مانند اسکنرهای چند طیفی که قابلیت ردیابی خندقها و گودالهای آبیاری را دارند، شناسایی از طریق تغییرات حرارت انجام می گیرد. اینگونه خاکها بدلیل داشتن رطوبت بیشتر نسبت به خاکهای اطراف از تغییرات حرارتی متفاوتی برخوردار هستند. در مثالی دیگر می توان ذکر کرد که سنگهای قبر به دلیل جذب حرارت بیشتر، داغتر از خاکهای اطراف خود هستند که در باندهای حرارتی تصاویر ماهواره ای به راحتی قابل تشخیص خواهند بود. تصاویر رادار نیز امکان دید باستان شناس را در محدودیتهایی چون شب هنگام و ابری بودن منطقه، افزایش می دهد. بعلاوه، تصاویر رادار قابلیت نفوذ به تاج پوشش فشرده گیاهان و سطح زمین را دارا میباشد که این خود باعث افزایش دقت در انتخاب مناطق  مناسب برای حفر و کاوش باستانی میگردد.  
  1. تجزیه و تحلیل محیط زیستی باستان شناسی منطقه ای
تصاویر ماهواره ای اطلاعات مهمی را راجع به محیط زیست کنونی منطقه مورد مطالعه فراهم آورده که برای تعیین بهترین مسیرهای دسترسی به مناطق دور، طرح ریزی کار میدانی، تعیین مناطق جدید و  همچنین برای برنامه ریزی تدارکاتی استفاده می شوند.
با استفاده از سری های زمانی تصاویر ماهواره ای، داده های مهمی برای بررسی تغییرات فراهم می شود که برای اهداف مختلفی همانند بررسی تاثیر بلایای طبیعی بر اماکن باستانی و شناسایی اثرات جدید بشر استفاده میشود.
ب) مسیر آینده سنجش از دور در باستان شناسی
تفکیک رادیومتری، زمانی و مکانی تصاویر ماهواره ای به طور پیوسته بهبود یافته است. سامانه های ابرطیفی، امکان مکان یابی پدیده های منحصر به فرد از قبیل توده های صدف و محل های استخراج منابع را فراهم می آورد. سامانه های رادار فضایی قابلیت نفوذ به شن خشک و تعیین مکان های باستانی را نشان داده اند. لیدار، داده های میکروتوپوگرافی را عرضه میکند که می تواند تغییرات کوچک زمینی ایجاد شده با ساختارهای دفن شده ، جاده ها و الگوهای زمینی را نشان دهد. همچنین محیط GIS در راستای اجرای فنون نمایان سازی و شبیه سازی برای بازسازی ساختارها و سیمای سرزمین، گسترش داده می شود.

 
مسیر اصلی آینده، یکپارچه سازی داده ها از منابع مختلف در یک فضا و زمینه کلی ژئوماتیک است. اکنون باستان شناسان داده های مختلفی چون داده های ژئوفیزیکی، داده های مساحی زمینی، نقشه های تاریخی، عکس هوایی و تصویر فضایی را در محیط GIS یکپارچه و ادغام می کنند. قابلیت یکپارچه سازی این داده های مجزا در سطوح بزرگ بصورت روزمره، امکان تجزیه و تحلیل قدرتمند و فهم کامل تر پیچیدگی موارد باستان شناسی را فراهم می کند.

کلیدواژه ها: سنجش از دور | سازمان فضایی ایران | باستان شناسی |



CAPTCHA
دفعات مشاهده: 491 بار   |   دفعات چاپ: 12 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر