• سه شنبه ۱۹ آذر ۱۳۹۸
  • |

آمار سایت

  • تمام بازديد‌ها: 1684208 بازدید
  • بازديد 24 ساعت قبل: 3272 بازدید
  • مهمانان حاضر در زیرپورتال: 14 کاربر
  • کاربران حاضر در زیرپورتال:0 کاربر

ورود به سایت

زمین لرزه

از نظر موقعیت ژئوتکتونیکی، فلات ایران در محل تلاقی صفحه‌ های عربستان (عربستان – آفریقا)، هند (هند- استرالیا) و اوراسیا (اروپا- آسیا) واقع شده است. تلاقی این صفحه‌ ها باعث شده تا پوسته فلات ایران که در کل ضعیف تر از صفحه های یاد شده است، تغییر شکل پیدا کند و توسط چین خوردگی ها و رشته کوه هایی چون زاگرس در غرب، البرز و کپه داغ در شمال و شمال شرق و کوه های شرق ایران و مکران به ترتیب در شرق و جنوب شرق احاطه شود. کوه ها و چین خوردگی های پوسته فلات ایران هنوز به وضعیت پایدار خود نرسیده اند، بنابراین با تداوم حرکت صفحه‌ ها شاهد فعالیت های لرزه ای در اغلب نقاط ایران به ویژه نواحی کوهستانی هستیم. وقوع زمین‌ لرزه‌ هایی چون زمین‌ لرزه سال 1357 طبس و زمین لرزه سال 1382 بم، یادآور این مطلب است که حتی منطقه‌ های نزدیک به ایران مرکزی به علت نیرو های وارده در معرض خطر زمین‌ لرزه می باشند. نقاط مختلف ایران، به دلیل شرایط متفاوت، رفتار لرزه ای مشابه را نشان نمی دهند. در منطقه زاگرس که در واقع منطقه برخورد صفحه عربستان با ایران است، نیرو ها از نوع فشاری است. وجود لایه‌ های شکل پذیر تبخیری چون نمک های هرمز در این منطقه باعث شده است تا زمین‌ لرزه‌ ها اغلب دوره بازگشت کوتاهی داشته باشند و در نتیجه به علت فاصله زمانی کوتاه بین رویداد زمین‌ لرزه‌ ها، انرژی انباشته شده در حدی نیست که زمین‌ لرزه‌های با بزرگی بالا را سبب شود. به این ترتیب زمین لرزه‌ های زاگرس اغلب فراوان، با بزرگی متوسط و بیشتر به واسطه وجود سازند‌های تبخیری کم و بدون شکستگی سطحی (گسل) می باشند. منطقه‌ های البرز و کپه داغ که در جنوب صفحه اوراسیا واقع شده اند عموماً رفتار لرزه ای متفاوتی را در مقایسه با زاگرس نشان می دهند. زمین‌ لرزه‌ ها در این منطقه فراوانی کمتری را نشان می دهند و نسبت به زاگرس انرژی بیشتری را رها می سازند. زمین لرزه‌ های بزرگ آن قسمت را می توان اغلب به شکستگی ها ( گسل ها) نسبت داد. منطقه ایران مرکزی که بین زاگرس و کپه داغ واقع شده است. لرزه خیزی ناپیوسته ای را نشان می دهد و اغلب، زمین‌ لرزه‌ های بزرگی را به همراه دارد. این زمین‌ لرزه‌ ها معمولا دوره بازگشتی طولانی دارند و می توان آنها را به گسل‌ های بارزی نسبت داد. منطقه مکران که در جنوب شرقی ایران واقع شده است در واقع متاثر از فرو رفتن پوسته اقیانوسی به زیر صفحه ایران است. فعالیت لرزه ای این منطقه در مقایسه با زاگرس کمتر است و در قرن حاضر دو زمین‌ لرزه با بزرگی بیش از 7 در مقیاس ریشتر در آنجا واقع شده است که زمین لرزه سال 1382 بم، یکی از آن دو مورد می باشد.

مطالعه زمین لرزه ها و فناوری فضایی سنجش از دور

قرار گرفتن ایران در یکی از مناطق لرزه خیز جهان و احتمال وقوع زلزله‌ های مخرب در همه نقاط کشور، کارایی فناوری نوین سنجش از دور در مطالعات زمین لرزه و امکان پیش بینی آن را با اهمیت ساخته است. امروزه ماهواره های موقعیت یاب (GPS) قادرند با در اختیار گذاشتن اطلاعات موقعیتی دقیق پدیده ها به زلزله شناسان، امکان تعیین محل دقیق و تشخیص مقدار تغییر شکل پوسته زمین را فراهم می کنند. در واقع با تکیه بر فناوری ماهواره ها و سیستم موقعیت یاب جهانی (GPS)، با اندازه گیری های مکرر می توان احتمال و میزان لغزش در سطوح گسلی و نیز سرعت جابه جایی و میزان کشش در هر ناحیه از گسل را شناسایی نمود. علاوه بر این با بکار گیری فناوری سنجش از دور ابر طیفی و حرارتی و نیز تداخل سنجی رادار می توان در زمینه مطالعات زمین لرزه، گام های اساسی برداشت.

به روز نمودن نقشه گسل های ایران

یافتن گسل های جدید علاوه بر گسل های فعال قبلی، می تواند در پیش بینی وقوع بالقوه زلزله ها در مکان های غیر منتظر، متخصصین این علم را یاری دهد. شواهد متعددی در یک منطقه می تواند به وجود گسل هایی دلالت کند که برای مدت های بسیاری در زمان های اخیر حرکت نکرده اند برخی از این شواهد عبارتند از:

این گسل ها در چشم انداز یکپارچه ای که تصاویر ماهواره ای مهیا می کنند؛ برجستگی های مستقیم طولانی ای تشکیل می دهند که می توانند توپوگرافی محلی و زهکشی طبیعی را تغییر دهند. آنها می توانند محل ظهور چشمه ها باشند و به خاطر زهکشی طبیعی اغلب در طول مسیرشان از پوشش گیاهی انبوهی پوشیده شده باشند. همچنین صخره های موجود در طول خطوط گسل گاه به گاه به علت زلزله ها متلاشی می شوند و یخچال ها و نهرها در طول شکاف های حاصل به راه می افتند لذا ممکن است دره های بزرگی در طول یک گسل پوسته زمین به وجود آید که این دره های گسلی با شواهد خاص خود بر روی تصاویر ماهواره ای قابل شناسایی هستند.

  • گسل های امتداد لغزش: تشخیص این گسل های بزرگ مقیاس بر روی تصاویر ماهواره ای به سادگی قابل تشخیص است. زیرا پدیده های واضح خطی ایجاد می کنند مانند جابه جایی آبراهه ها، زمین ریخت شناسی و ساختار زمین شناسی.
  • گسل های معکوس: این گسل ها غالباً پی سنگی بوده ولی با توجه به اشکال خاص ژئومورفولوژیکی که در سطح زمین ایجاد می نمایند؛ با استفاده از سنجش از دور قابل مطالعه هستند مثل گسل های پی سنگی زاگرس.

آنالیز شکستگی ها و تهیه نقشه های تراکم و فراوانی شکستگی ها محاسبات آماری آنها و نیز تهیه نقشه های پهنه بندی خطر زمین لرزه و به روز کردن نقشه های قدیمی، با فناوری سنجش از دور و GIS در زمان کمتر و با هزینه مقرون به صرفه تری امکان پذیر است.
 

AWT IMAGE

نمایی از گسل عطاری که به طول دهها کیلومتر در استانهای سمنان و خراسان دیده می شود


 پیش بینی زلزله با تداخل سنجی رادار

تصویر برداری SAR در دو دهه گذشته جهت تهیه نقشه های با قدرت تفکیک مکانی بالا و همچنین سایر کاربردهای سنجش از دور به وفور مورد استفاده بوده است. داده‌های حاصل از تداخل سنجی رادار جابجایی‌های در راستای محور دیدگانی (LOS) و عمود را به صورت تابعی پیوسته در مکان در اختیار قرار می‌دهد که در نوع خود بی نظیر می باشد. در این طرح هدف امکان سنجی و اجرای یک سیستم خودکار جهت جمع آوری، پردازش و تحلیل داده های تداخل سنجی رادار است. پس از پردازش داده‌های رادار نتایج جهت مطالعات تغییر شکل های بین لرزه‌ای پس لرزه ای، مورد استفاده قرار می‌گیرند. این مطالعات در نهایت منجر به ارائه الگوهایی جهت امکان سنجی پیش بینی زلزله خواهد شد.


کلیدواژه ها: 'گسل | تصاویر ماهواره ای | فناوری سنجش از دور | زلزله | پیش بینی | مطالعه زمین لرزه | تداخل سنجی راداری |



CAPTCHA

مطالب مشابه


دفعات مشاهده: 4055 بار   |   دفعات چاپ: 424 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر