• پنجشنبه ۲ آذر ۱۳۹۶
  • |

آمار سایت

  • تمام بازديد‌ها: 525137 بازدید
  • بازديد 24 ساعت قبل: 1873 بازدید
  • مهمانان حاضر در زیرپورتال: 21 کاربر
  • کاربران حاضر در زیرپورتال:0 کاربر

ورود به سایت

اهداف و برنامه های کمیسیون اقتصادی – اجتماعی ملل متحد در آسیا و اقیانوسیه (ESCAP)

 | تاریخ ارسال: ۱۳۹۶/۴/۲۶ | 

خلاصه ای از اهداف و برنامه های کمیسیون اقتصادی – اجتماعی ملل متحد در آسیا و اقیانوسیه (ESCAP) و  فعالیت های مربوط به برنامه منطقه ای کاربری های فضایی به منظور توسعه پایدار (RESAP)

فعالیت های کمیسیون اجتماعی–اقتصادی آسیا و اقیانوسیه ESCAP در زمینه فناوری فضایی در دهه 1980 و اوایل دهه 1990 بر روی دو پروژه سنجش از دور متمرکز شده بود که توسط UNDP (برنامه توسعه ملل متحد)، حمایت مالی می شدند. پس از اجرای موفقیت آمیز این دو پروژه با نام های "برنامه سنجش از دور منطقه ای" (RRSP) و "کاربردهای سیستم های اطلاعات جغرافیایی و سنجش از دور در مدیریت پایدار محیط زیست و منابع طبیعی" در طی کنفرانسی با عنوان "کاربردهای فضایی به منظور توسعه در آسیا و اقیانوسیه" که از 19 تا 24 سپتامبر 1994 در پکن برگزار گردید، برنامه ای با نام کاربردهای فضایی منطقه ای به منظور توسعه پایدار(که به اختصار به آن RESAP گفته می شود) راه اندازی گردید. این برنامه، مباحث چون ارتباطات ماهواره ای، علوم فضایی و هواشناسی ماهواره ای را در سایه حمایت ESCAP مورد توجه قرار می دهد. در ادامه به فعالیت های ESCAP در زمینه کاربردهای فناوری فضایی در منطقه آسیا و اقیانوسیه از طریق برنامه RESAP خواهیم پرداخت.

AWT IMAGE

مقر کمیسیون اقتصادی-اجتماعی آسیا و اقیانوسیه (UN-ESCAP) در بانکوک

مقدمه :
کمیسیون بین المللی ESCAP در اواسط دهه 80 میلادی ماموریتی را با حمایت UNDP به منظور بررسی نیازهای کشورهای عضو در زمینه فناوری سنجش از دور و نیز تنظیم یک برنامه منطقه ای 3 ساله در زمینه این فناوری شامل همکاری در زمینه آموزش، معاونت فنی، تحقیق و توسعه (R&D)، نظارت و مدیریت محیط زیست و تبادل اطلاعات را سازماندهی نمود. بر پایه گزارش آن ماموریت، برنامه سنجش از دور منطقه ای (RRSP) در مارس 1983 با حمایت مالی UNDP و حمایت فنی سازمان خواروبار و کشاورزی ملل متحد (FAO) و دپارتمان همکاری های فنی ملل متحد به منظور توسعه (UNDTCD)، تاسیس شد.
برنامه منطقه ای مذکور یک موفقیت قابل توجه بود. با تکمیل فاز اول برنامه در مارس 1987، تعداد 36 سمینار، کارگاه و گردهمایی های فنی با شرکت حدود 1000 شرکت کننده برگزار گردید. 10 پروژه پایلوت و 26 مورد انتشارات در زمینه سنجش از دور از جمله دستاوردهای این گردهمایی ها می باشد. در فاز دوم برنامه منطقه ای که از آوریل 1987 الی دسامبر 1991 اجراء گردید با حضور 1400 شرکت کننده در 58 سمینار، کارگاه و گردهمایی هایی در زمینه های سیاستگذاری و مسائل فنی، نتایج پربارتری نسبت به فاز 1 بدست آمد. همچنین 12 پروژه پایلوت اجرا و 64 مورد نیز مستندات علمی در این دوره منتشر شدند. این مستندات علمی شامل مجموعه مقالات، سمینارها و کنفرانس های مختلف، فصل نامه های سنجش از دور، ژورنال دو سالانه سنجش از دور آسیا و اقیانوسیه و مواردی مانند فهرست منابع، پرسشنامه ها و غیره می باشند.
اهداف کلی این برنامه عبارت است از استفاده از فناوری فضایی در توسعه پایدار منابع طبیعی و محیط زیستی، اجرای برنامه هایی به منظور ظرفیت سازی در قالب برگزاری دوره های آموزشی، کنفرانس ها، اجرای پروژه های پایلوت، توسعه منابع انسانی و گسترش همکاری های منطقه ای بین کشورهای عضو. دلیل عمده ارائه چنین برنامه ای در قالب منطقه ای، وجود وجه اشتراکات مختلف اعم از محیط زیست، منابع طبیعی، بلایا و... در کشورهای منطقه آسیا و اقیانوسیه می باشد. یکی از فعالیت های مشترک کشورها در قالب برنامه مذکور، توسعه یک سیستم هشدار سریع بلایا بخصوص در زمینه خشکسالی و عملیاتی کردن هر چه سریع تر این سیستم می باشد. همچنین یک شبکه منطقه ای متشکل از مراکز سنجش از دور کشور های عضو ESCAP به نام کمیته مشاوره ای بین الدول (ICC) در RRSP تاسیس گردید. این شبکه وظیفه برگزاری اجلاس سالانه و بحث و بررسی در زمینه وضعیت کاربرد سنجش از دور و سیستم های اطلاعات جغرافیایی و نیز نحوه آموزش این موارد را در کشورهای عضو به عهده دارد. بسیاری از کشورها رشد فناوری سنجش از دور و GIS را در حین دوره اجرای برنامه RRSP گزارش نموده اند. نه تنها کاربران بلکه برنامه ریزان و تصمیم گیران از اهمیت این ابزار آگاه شدند. به همین دلیل سرمایه گذاری های اساسی در زیرساختار دریافت داده های ماهواره ای، پردازش تصاویر ماهواره ای و خلق و آنالیز پایگاه داده جغرافیایی، تسهیلات آموزش و توسعه منابع انسانی انجام گردید. برنامه ESCAP در سطح منطقه ای، تصمیم گرفت تا به ترویج و تقویت همکاری و تشریک مساعی در زمینه سنجش از دور، GIS و دیگر کاربردهای فضایی مربوطه، طبق بیانیه 4.47 مصوب در آوریل 1991 در سئول، با عنوان: همکاری ها و هماهنگی های  منطقه ای در زمینه سنجش از دور و سیستم های اطلاعات جغرافیایی ادامه دهد.
علاوه بر آن، اعضاء امیدوارند که در آینده در قالب توسعه همکاری های منطقه ای در امر تبادل فناوری و اطلاعات، امکان تاسیس یک سازمان فضایی مشترک فراهم گردد. همچنین بخش کاربردهای فضایی (SAS) که قبلاً بخش کاربردهای فناوری فضایی (STAS)  نامیده می شد و از سال 2002 فعالیت خود را زیر نظر ESCAP آغاز نموده بود، از سال 2008 وظایف جدیدی را در راستای توسعه پایدار اقتصادی –اجتماعی عهده دار گردید که عمدتاً  زمینه های محیط زیست، منابع طبیعی، کاهش بلایا، آموزش و بهداشت را  در بر می گیرند. رئوس برخی از فعالیت های جاری RESAP در ذیل ارائه شده اند:

  • الف) برگزاری کارگاه های آموزشی در زمینه تصویر برداری ماهواره ای به منظور کاهش ریسک بلایا در کشورهای حوزه اقیانوسیه
  • ب) برگزاری دوره های آموزشی توسط آژانس هماهنگ کننده ملی در زمینه نقشه برداری و سنجش از دور (BAKOSURTANAL) واقع در اندونزی و مرکز آموزش علوم و فنون فضایی (CSSTE-AP) واقع در هندوستان.
  • ج) برگزاری کارگاه هایی در زمینه استفاده از سیستم های ماهواره های ناوبری به منظور توسعه پایدار.
  • د) سازماندهی مکانیسم همکاری های منطقه ای در نظارت بر بلایا و هشدار سریع،بخصوص خشکسالی.
  • ه) تقویت آمادگی قبلی در زمینه ریسک بلایا در منطقه ESCAP.

بطورکلّی اجلاس ESCAP بر ارائه فعالیت های اعضا در زمینه فناوری سنجش از دور و سیستم های اطلاعات جغرافیایی به منظور کاهش خطر بلایا و توسعه پایدار تأکید دارد. با توجّه به آنکه کشورهای شرکت کننده به دو دسته سرویس دهنده و سرویس گیرنده خدمات و اطلاعات ماهواره ای تقسیم بندی می شوند، هدف برگزارکنندگان جلسات مذکور، فهم وشناخت نسبت به جایگاه هر یک از کشورها در دسته بندی فوق می باشد. به منظور دستیابی به این شناخت، لازم است تا نسبت به نیازهای کشورها و سطح فناوری فضایی موجود درآنها  آگاهی های لازم کسب شود.
کشور ما از جهاتی ارائه دهنده و از جهاتی دیگر نیازمند به خدمات و محصولات میباشد. امّا با توجه به آنکه فاز اولیه برنامه 5 ساله (2017-2012) مصوب جلسه شانزدهم در سال 2012، بر روی مکانیزم مدیریت خشکسالی تاکید داشته است و در همین راستا پروژه های قابل توجهی در زمینه مدیریت خشکسالی با استفاده از فناوری سنجش از دور در سازمان فضایی و نیز سایر سازمانها در ایران اجراء شده است، بسیاری از کشورهای منطقه می توانند در آگاهی و استفاده از این تجربیات سهیم باشند. همچنین با توجه به نحوه کمک رسانی کشورهای صاحب فناوری (که از اعضای RESAP می باشند) به سایر کشورهای متاثر از بلایا (زلزله، سیل و...)  در طی سال های اخیر امکان دریافت اطلاعات ماهواره ای ضروری در حین وقوع بلایای آتی از طریق شبکه UNESCAP/RESAP وجود دارد.
از سویی دیگر یکی از اهداف برنامه منطقه ای کاربردهای فناوری فضایی به منظور توسعه پایدار (RESAP) اجرای پروژه های پایلوت در کشورهای مبتلابه بلایا می باشد. بر همین اساس امکان اجرای چنین پروژه هایی در آینده در کشورها فراهم می باشد. همچنین در راستای ظرفیت سازی، امکان حضور در دوره های آموزشی واستفاده از دانش سایر کشورها در ارتباط با مدیریت بلایا وجود دارد. حوزه های تخصصی کلان اجلاس مطابق با شکل (1) شامل 1. توسعه پایدار 2.بلایای طبیعی 3.فناوری فضایی و زیر حوزه های تخصصی اجلاس تا سال 2017 مطابق با شکل (2) شامل 1. سیستم های اطلاعات جغرافیایی 2.سنجش از دور و 3. خشکسالی هستند.

AWT IMAGE

 شکل(1) – حوزه های تخصصی کلان اجلاس

AWT IMAGE 
شکل(2) – زیرحوزه های تخصصی اجلاس تا سال 2017
                                                                            

پیوست ها
پیوست 1- برنامه کاربردهای فضایی منطقه ای به منظور توسعه پایدار (RESAP)

  1. تاریخچه، اهداف و رئوس فعالیت ها:

فعالیت های کمیسیون اجتماعی– اقتصادی آسیا و اقیانوسیه ESCAP در زمینه فناوری فضایی در دهه 1980 و اوایل دهه 1990 بر روی دو پروژه سنجش از دور  متمرکز شده بود که توسط UNDP (برنامه توسعه ملل متحد)  حمایت مالی می شدند. پس از اجرای موفقیت آمیز این دو پروژه با نام های "برنامه سنجش از دور منطقه ای"  (RRSP) و "کاربردهای سیستم های اطلاعات جغرافیایی و سنجش از دور در مدیریت پایدار محیط زیست ومنابع طبیعی" در طی کنفرانسی با عنوان "کاربردهای فضایی به منظور توسعه در آسیا و اقیانوسیه" که از 19 تا 24 سپتامبر 1994 با هدف بحث و تبادل نظر و تصمیم گیری درباره کاربرد فناوری فضایی برای توسعه پایدار ممالک منطقه در شهر پکن برگزار گردید، تصمیم گرفته شد تا جهت نیل به این مقصود، برنامه ای تحت عنوان کاربردهای فضایی منطقه ای به منظور توسعه پایدار (که به اختصار به آن RESAP گفته می شود) راه اندازی شود که از طرف جمهوری اسلامی ایران وزیر محترم وقت پست و تلگراف و تلفن و مدیر عامل مرکز سنجش از دور ایران در آن شرکت نمودند.در اجلاس دوم وزرا نیز که در سال 1999 در دهلی نو هند برگزار شد وزیر محترم وقت پست و تلگراف و تلفن و مدیر عامل مرکز سنجش از دور ایران حضور یافتند.
برنامه RESAP که هدف آن همکاری و هماهنگ سازی کاربری های فضایی در سطح ملی و منطقه ای می باشد به ایجاد چهار گروه کاری مشروح زیر درسایه حمایت ESCAP پرداخته است که عبارتنداز:

  • الف) گروه کاری  سنجش از دور،سیستم های اطلاعات جغرافیایی و سیستم تعیین موقعیت ماهواره ای
  • ب) کاربردهای ماهواره های هواشناسی ودیده بانی بلایای طبیعی
  • ج) کاربردهای ماهواره های ارتباطاتی
  • د) کاربردهای علوم و فناوری فضایی

دلیل عمده ارائه چنین برنامه ای در قالب منطقه ای، وجود وجه اشتراکات مختلف اعم از محیط زیست، منابع طبیعی، بلایا و... در کشورهای منطقه آسیا و اقیانوسیه می باشد. در همین راستا اهداف کلی این برنامه عبارت است از بررسی نیازهای کشورهای عضو در زمینه فناوری سنجش از دور و راهنمایی و کمک به این کشورها به منظور رفع محدودیت ها و مشکلات موجود در استفاده از فناوری مذکور، ترویج و تقویت همکاری و تشریک مساعی در زمینه سنجش از دور و GIS، کمک به استفاده از فناوری فضایی در توسعه پایدار منابع طبیعی و محیط زیستی، اجرای برنامه هایی به منظور ظرفیت سازی در قالب برگزاری دوره های آموزشی،کنفرانس ها ،اجرای پروژه های پایلوت ،توسعه منابع انسانی و گسترش همکاری های منطقه ای بین کشورهای عضو.
این گروه های کاری همه ساله اجلاس خودرا در یکی از کشورهای عضو اسکاپ تشکیل و نتایج را به اجلاس کمیته مشورتی بین االدول در همان سال گزارش می دهند.
مهمترین دستاورد RESAP در سطح منطقه ای ایجاد یک شبکه برای همکاری های منطقه ای در زمینه توسعه و کاربرد فناوری های فضایی تحت عنوان ICC  بوده است.این شبکه شامل :
چهارگروه کاری منطقه ای و سرویس اطلاعات منطقه ای و شبکه آموزش و تحصیل می باشد.
بسیاری از کشورها رشد فناوری سنجش از دور و GIS را در حین دوره اجرای برنامه مذکور گزارش نموده اند. نه تنها کاربران بلکه برنامه ریزان و تصمیم گیران از اهمیت این ابزار آگاه شدند. به همین دلیل سرمایه گذاری های اساسی در زیر ساخت های دریافت داده های ماهواره ای، پردازش تصاویر ماهواره ای و خلق و آنالیز پایگاه داده های جغرافیایی، تسهیلات آموزش و توسعه منابع انسانی انجام شد.
رئوس برخی از فعالیت های جاری RESAP در ذیل ارائه شده اند:

  • الف) برگزاری کارگاه های آموزشی در زمینه تصویر برداری ماهواره ای به منظور کاهش ریسک بلایا در کشورهای حوزه اقیانوسیه
  • ب) برگزاری دوره های آموزشی توسط آژانس هماهنگ کننده ملی در زمینه نقشه برداری و سنجش از دور (BAKOSURTANAL) واقع در اندونزی و مرکز آموزش علوم و فنون فضایی (CSSTE-AP) واقع در هندوستان.
  • ج) برگزاری کارگاه هایی درزمینه استفاده از سیستم های ماهواره های ناوبری به منظور توسعه پایدار(سازماندهی شده توسط SAS و حمایت شده توسط آژانس اکتشافات هوا و فضای ژاپن (JAXA).
  • د) کاربرد فناوری فضایی در امر بهبود فعالیت های کمیته تیفون (Typhoon) در دفتر ژئوفیزیک و هواشناسی ماکائو (Macao).
  • ه) سازماندهی مکانیسم همکاری های منطقه ای در نظارت بر بلایا و هشدار سریع،فاز (1): خشکسالی.
  • و) تقویت آمادگی قبلی در زمینه ریسک بلایا در منطقه ESCAP.
  1. اهمیت و ضرورت حضور:

از آنجاییکه توسعه پایدار در زمینه منابع طبیعی و محیط زیست تا حدود زیادی به عوامل فرهنگی واجتماعی بستگی دارد و با توجه به وجه اشتراکات کشورهای منطقه ESCAP در زمینه های مذکور،ضرورت ایجاد هماهنگی و هدایت این کشورها در سایه یک برنامه توسعه، امری اجتناب ناپذیر می باشد. از سویی دیگر شباهت های موجود در ویژگی های اقلیمی و زیست محیطی این کشورها سبب بروز مشکلات مشابه در هنگام وقوع بلایای طبیعی مانند خشکسالی، سیل و ... می گردد. بنابراین تجربه برخورد با این مشکلات در هر کشور می تواند درس هایی آموزنده برای سایر کشورهای منطقه به همراه داشته باشد. مثلاً در همین ارتباط، کمیسیون اقتصاد-اجتماعی ملل متحد در آسیا و اقیانوسیه (UN/ESCAP)، در تاریخ 16 سپتامبر 2010 برنامه مکانیسم همکاری در زمینه نظارت و هشدار سریع خشکسالی (Regional Cooperative Mechanism on Drought Monitoring and Early Warning” را در چین (Nanjing) راه اندازی نمود. این برنامه که به اختصار "مکانیزم"(Mechanism) خوانده می شود محصولات ماهواره ای را به منظور نظارت بر خشکسالی و تعیین مناطق با ریسک بالا تولید می نماید. کشورهای توانا در زمینه فضا در منطقه متعهد شده اند تا خدمات فنی مبتنی بر اطلاعات ماهواره ای را از طریق "مکانیزم" تولید و در اختیار کشورهایی از اسکاپ که مستعد خشکسالی هستند قرار دهند تا تصمیم گیران و مدیران دست اندرکار خشکسالی در این کشورها قادر باشند در اجرای نظارت مؤثر و هشدار سریع در امر خشکسالی موفق ترعمل نمایند. برنامه "مکانیزم" از طریق یک پورتال اطلاعاتی، محصولات و خدمات مورد نیاز کشورهای مذکور را به منظور کمک به کاهش ریسک بلایا تولید خواهد نمود. ضمناً تبادل اطلاعات کارشناسی بین کشورهای عضو به منظور توسعه سیاست ها و بررسی خسارات و تلفات  پس از بلایا، از جمله اهداف دیگر این پورتال می باشد.
همچنین به منظور گسترش همکاری های منطقه ای در امر استفاده از فناوری فضایی در توسعه پایدار، در شانزدهمین اجلاس سالانه که با حضور نمایندگان کشورهای عضو از 16 الی 21 دسامبر 2012 در مقر سازمان ملل در تایلند (بانکوک) برگزار گردید یک برنامه عملیاتی (Plan of Action) 5 ساله از 2017-2012 توسط اعضاء تصویب شد که در آن چشم اندازی از گام های آتی کشورهای عضو در امر استفاده از فناوری فضایی در توسعه پایدار منابع طبیعی و محیط زیستی ارائه گردیده است.

  1. سطح حضور:

به طور کلّی جلسات RESAP به شکل سالانه و در سطح مدیران و کارشناسان متخصص در امر فناوری فضایی (با تاکید بر سنجش از دور و GIS) و مدیریت بلایای طبیعی برگزار می گردد. یک شبکه منطقه ای متشکل از مراکز سنجش از دور 18 کشور عضو ESCAP به نام کمیته مشاوره ای بین الدول(Intergovernmental Consultative Committee) وظیفه برگزاری اجلاس سالانه و  بحث و بررسی در زمینه وضعیت کاربرد سنجش از دور و سیستم های اطلاعات جغرافیایی و نیز نحوه آموزش این موارد را در کشورهای عضو به عهده دارد. جلسات حضوری عموماً سالی یکبار(در فاصله زمانی اکتبر الی دسامبر) در یکی از کشورهای عضو برگزار می گردد.

  1. نحوه ارتباط:

از سال 2012 از طریق نقطه تماس ملی در برنامه RESAP یا امور بین الملل سازمان فضایی ایران (int@isa.ir) صورت می گیرد.

  1. هزینه های مربوطه:

هزینه های حضور در اجلاس به عهده دولت های عضو می باشد. ضمناً هیچگونه حق عضویتی برای این برنامه توسط اعضاء پرداخت نمی گردد.


دفعات مشاهده: 598 بار   |   دفعات چاپ: 68 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر