پایش ماهواره ای پدیده های زیست محیطی

AWT IMAGE

AWT IMAGE

•••

مقدمه
همانطور که در اصل 50 قانون اساسی آمده است، "حفاظت‏ محیط زیست‏ که‏ نسل‏ امروز و نسل‌های‏ بعد باید در آن،‏ حیات‏ اجتماعی‏ رو به‏ رشدی‏ داشته‏ باشند، وظیفه‏ عمومی‏ تلقی‏ می‏شود. از این‏ رو فعالیت‌ های‏ اقتصادی‏ و غیر آن‏ که‏ با آلودگی‏ محیط زیست‏ یا تخریب‏ غیر قابل‏ جبران‏ آن‏ ملازمه‏ پیدا کند، ممنوع‏ است".
ایران به لحاظ قرار گیری در محدوده 25 درجه و 3 دقیقه الی 39 درجه و 47 دقیقه عرض شمالی و 44 درجه و 5 دقیقه الی 63 درجه و 18 دقیقه طول شرقی، دارای اکوسیستم (گیاهان، حیوانات و میکروارگانیسم‌ هایی که در یک ناحیه مشخص با همه‌ عوامل و اجزای فیزیکی غیرزنده‌ محیط در تعامل هستند) ویژه ای است. تنوع زیستی (فون و فلورها)، تنوع آب و هوایی، تشکیلات مختلف زمین شناسی و... بی نظیری داشته و به عنوان سرزمین آستانه ها، که این آستانه ها همیشه در امتداد عرض جغرافیایی و در اختلاف ارتفاع دیده می‌شد، بصورت مستمر در معرض رخداد های طبیعی و حتی دستکاری انسانی می باشد. بطور کلی زیست بوم ایران، دارای مناطق چهار گانه اکولوژیکی است که شامل : پارک ملی، اثر طبیعی ملی، پناهگاه حیات وحش و منطقه حفاظت شده، می باشد. این تقسیم بندی به نظم بخشی و مدیریت بهینه اکوسیستم، کمک شایانی خواهد نمود.

پایش ماهواره ای پدیده های زیست محیطی
دریافت داده های زیست محیطی، اندازه گیری، نظارت و تحلیل آنها را می توان پایش محیط زیست نامید. به منظور صرفه جویی در زمان، کاهش هزینه دریافت داده ها، مدلسازی جهت پایش بهینه معضلات محیط زیست، فناوری های فضایی پیشرفته ای چون سنجش از دور به کمک می آید.
پایش محیط زیست از طریق ابزارهای سنجش از دور شامل پایش و نظارت بر آلودگی هوا، آلودگی منابع آبی، تخریب جنگل ها و بطور کلی پوشش گیاهی، معضلات کشاورزی و محصولات آن، آفات نباتی، زلزله، زمین لغزش، فرونشست، وضعیت خاک از نظر فرسایش، رطوبت و حاصلخیزی، خشکسالی، بیابان زایی، تغییرات خطوط ساحلی بر اثر پیشروی و پسروی آب دریا، سیل، طوفان، آتش سوزی، تغییرات اقلیمی، تنوع زیستی، ارتباط بین تغییرات زیست بوم، گسترش بیماری ها و غیره می باشد.

مزایا استفاده از فناوری فضایی سنجش از دور در پایش محیط زیست
برخی از پدیده ها و عوارض سطح زمین در طی دوره های زمانی تغییر می کند. علت این تغییرات می تواند عوامل طبیعی مانند پدیده سیل، آتشفشان، زلزله، تغییرات آب و هوایی یا عوامل مصنوعی مانند دخالت انسان در محیط زیست باشد. این تغییرات با تصاویر ماهواره ای که ویژگی های منحصر بفردی مانند توان تفکیک مکانی، زمانی، طیفی و رادیومتری دارند، با دقت بسیار بالایی پایش می گردد. به عنوان مثال می توان به تغییر سطح آب دریای خزر در طی دوره 10 تا 20 ساله، تغییر میزان سطح پوشش گیاهی و جنگل ها در شمال کشور و تغییر پوشش گیاهی نخل در جنوب کشور و میزان آسیب آنها در دوران جنگ تحمیلی و موارد دیگر اشاره نمود. تغییرات حادث نه تنها براقتصاد کشور اثر گزار است که سلامت انسان ها را هم، تحت تاثیر قرار می دهد. با استفاده از این ابزارهای پیشرفته می توان به تولید محصولات بهینه، جلوگیری از تخریب فیزیکی و از بین رفتن جان انسان ها براثر وقوع سیل، زلزله، طوفان، آتش سوزی، فرونشست و سایر بلایای طبیعی، کمک نموده و حتی توسعه صنعت توریسم و اشتغال زایی و غیره را تسریع بخشید. همچنین این گونه نظارت ها در پروژه های عمرانی و طرح های توسعه شهری، مورد استفاده فراوان داشته و قادراست مسیر حرکت پروژه را بسمتی که تبعات زیست محیطی، مالی و جانی کمتری داشته باشد، هدایت می کنند. درحال حاضر، بیشتر توجهات بسمت مدیریت و کنترل معضلات زیست محیطی است، درحالیکه باید قبل از آنها پایش و سنجش، مد نظر قرار گیرد.

پایش هایی محیط زیست و توسعه پایدار
امروزه، مسائل و مشکلات زیست محیطی گسترده بوده و عوامل تخریب و تباهی اکوسیستم ها در مقیاس ناحیه، منطقه و جهان رو به رشد است. از دهه 70 میلادی مفهوم پایداری محیط زیست با آگاهی انسان ها در رابطه با محیط زیست خود، مطرح گردید و بسرعت فراگیر شده و کاربرد عمومی پیدا کرده است. بدین ترتیب همزمان با در نظر گرفتن توسعه پایدار (توسعه پایدار بنا به تعریف توسعه ای است که نیازهای امروز را بدون تاثیر و لطمه زدن به توانایی نسل های آتی در تامین نیازهایشان) و حل مشکلات زیست محیطی، لزوم استفاده از فناوری فضایی بیشتر مطرح می شود. این ابزار می تواند در پیشبرد 169 هدف خرد توسعه پایدار و 17 هدف کلان توسعه پایدار(SDGs) که شامل موارد ذیل می باشند، کاربرد های فراوانی داشته باشند.
1- پایان دادن به فقر 2- پایان دادن به گرسنگی و دستیابی به امنیت غذایی و تغذیه بهتر 3- ایجاد زندگی سالم و ارتقاء رفاه عمومی 4- فراهم سازی آموزش همگانی 5- دستیابی به برابری جنسیتی 6- ایجاد دسترسی و مدیریت پایدار منابع آبی 7- ایجاد دسترسی به انرژی های پاک و تجدید پذیر 8- ترویج رشد اقتصادی مداوم، فراگیر و پایدار 9- ایجاد زیرساخت های مقاوم و بطور کلی صنعت زیرساخت 10- کاهش نابرابری 11- ایجاد شهرها و شهرک های ایمن و پایدار 12- ایجاد الگوهای تولید و مصرف پایدار 13- اتخاذ اقدامات در جهت تغییر اقلیم 14-حفاظت و استفاده پایدار از اقیانوس ها، دریاها و منابع دریایی 15- حراست، بازسازی و ترویج استفاده پایدار از اکوسیستم های خشکی، مدیریت پایدار جنگل ها، مبارزه با بیابان زایی و تغییر و متوقف سازی فرآیند تخریب زمین و از بین رفتن تنوع زیستی 16- ترویج جوامع فراگیر و صلح آمیز با هدف توسعه پایدار 17- تقویت ابزارهای اجرا و احیا و مشارکت جهانی با هدف توسعه پایدار.

بازگشت به پایش ماهواره ای



کد امنیتی را در کادر بنویسید    
کلیدواژه ها: remote sensing | سنجش از دور | زیست محیطی | خسارت مالی | تصویر ماهواره ای |

دفعات مشاهده: 595 بار   |   دفعات چاپ: 89 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر