۱۳۹۹/۰۲/۰۷ ۰۳:۵۲ ۱۵۷
طبقه بندی: کالیبراسیون هندسی سنجنده‌
چچ
سایت کالیبراسیون هندسی سنجنده‌های ماهواره‌ای

سایت کالیبراسیون هندسی سنجنده‌های ماهواره‌ای


استفاده از محصولات و داده‌های سنجنده های فضایی سنجش از دور بدون اطمینان از صحت و اعتبار آن‌ها نتایج مورد اعتمادی را در پی نخواهد داشت؛ فعالیت‌هایی وجود دارد تا از صحت محصولات سنجنده ها در عملیات پس از پرتاب اطمینان حاصل شود که مجموعه آن را کالیبراسیون پس از پرتاب می نامند. پیش از پرتاب ماهواره، در فرآیند تست و تجمیع کلیه پارامترهای حیاتی در فرآیند کالیبراسیون به دقت بسیار بالایی کنترل و رفع عیب می شونداما با توجه به استهلاک سنجنده در ماموریت های فضایی نیاز است تا فرآیند کالیبراسیون پس از پرتاب نیز ادامه یابد.

همان طور که مشخص است امکان دسترسی به سنجنده پس از پرتاب در فضا وجود ندارد تا تعمیر یا تقویتی در عناصر فیزیکی آن ایجاد گردد؛ بنابراین تنها راهکار باقیمانده استفاده از اهداف مرجعی است که در سطح زمین قرار داشته و با ارزیابی شرایط باثبات آن‌ها، سنجنده های فضایی به دقت کالیبره گردند. به مجموعه این اهداف سایت‌های کالیبراسیون میدانی گفته می‌شود و یکی از موارد مهم کالیبراسیون هندسی می باشد.

در حال حاضر سازمان‌ های ملی و بین‌المللی متعددی در این عرصه وارد شده و در حال فعالیت‌های ارزشمندی می‌باشند. برخی از کشورها علاوه بر فعالیت‌های ملی، با حضور فعال در نهادهای بین‌المللی رشد مطلوبی را در این زمینه به وجود آورده‌اند و در حال انجام فعالیت‌های کالیبراسیون میدانی دقیق و پیشرفته‌ای می‌باشند. همچنین سازمان‌های منطقه‌ای نظیر اپسکو نیز در حال ورود به این چرخه حیاتی می‌باشند. در حال حاضر سایت های کالیبراسیون هندسی در سازمان های فضایی جهان احداث و مورد بهره برداری قرار گرفته است. از بین این سایت‌های فعال، مجموعه‌ای تحت عنوان سایت‌های تست استاندارد مرجع مشخص شده است.



شکل 1- انواع سایت های کالیبراسیون هندسی پس از پرتاب سنجنده های فضایی و اهداف مرجع


همانطور که گفته شد علی‌رغم این که کالیبراسیون سنجنده های فضایی پیش از پرتاب ماهواره به دقت در آزمایشگاه کالیبراسیون انجام می‌شود اما با توجه به گذر زمان و استهلاک اجزاء، امکان خروج از کالیبراسیون سنجنده کاملاً متصور است. رصد صحت عملیات سنجنده پس از پرتاب تنها از طریق کنترل عملکرد آن به وسیله سایت‌های کالیبراسیون میدانی دارای اهداف مرجع امکان‌پذیر است. این مهم نه تنها در امر کالیبراسیون سنجنده ملی ضرورت دارد، بلکه درباره سایر سنجنده های موجود مورد استفاده توسط کاربران نیز مورد توجه است؛ بنابراین در صورت بهره‌برداری از سنجنده ملی، خرید تصاویر از سایر سنجنده ها و یا استفاده از سنجنده‌ی غیربومی سفارش داده‌شده، استفاده از سایت‌های کالیبراسیون میدانی نیازی ضروری است.

سازمان فضایی ایران نیز با توجه به وظایف ذاتی خود در توسعه زیرساخت های حیاتی کشور و خودکفایی در فناوری فضایی، در صدد طراحی، پیاده سازی و اجرای سایت کالیبراسیون هندسی سنجنده های فضایی پس از پرتاب در داخل سرزمین ایران می باشد که در این امر از دانش متخصصین مختلف در حوزه های فیزیک اتمسفر، اپتیک و اپتوالکترونیک، فتوگرامتری و سنجش از دور استفاده خواهد شد.

آدرس کوتاه شده: