۱۳۹۹/۰۱/۲۷ ۰۲:۳۵ ۱۴۹
طبقه بندی: مقطع ابتدایی
چچ
​زباله های فضایی

​زباله های فضایی

زباله فضایی بقایای فعالیت بشر در فضا است.

زباله های فضایی (Space debris)، اشیاء گوناگونی هستند که توسط انسان ها به وجود آورده شده و در مدار زمین قرار گرفته اند و در حال حاضر فاقد هر گونه بهره مندی هستند. به بیان دیگر، زباله فضایی بقایای فعالیت بشر در فضا است. از قطعات ماهواره ها گرفته تا قسمت هایی از یک ماهواره که در مراحل مختلف ماموریت فضایی از‌ آن جدا می شود یا هر چیز دیگری که به عمد یا سهو در مدار زمین رها شده و دیگر هیچ کاربردی ندارد.


در سال های اخیر مقادیر زباله های فضایی موجود در مدار کره ی زمین افزایش قابل ملاحظه ای داشته است.مدرسه  <strong class='sis-keyword'>سنجش از دور</strong> مقطع ابتدایی
شکل-1. متاسفانه در سال های اخیر مقادیر زباله های فضایی موجود در مدار کره ی زمین افزایش قابل ملاحظه ای داشته است.


در سال 2011 سازمان فضایی آمریکا، گزارش کرد که میزان زباله های فضایی به نحو تصاعدی در جو زمین افزایش یافته و به مرز بحران رسیده است. این اجسام ممکن است با ماهواره های تحقیقاتی و یا فضاپیماهای فضانوردان برخورد کند و خسارات جانی و مالی فراوانی به بار بیاورد. در همین راستا آژانس فضایی اروپا طی گزاشی اعلام کرده که در سال ۲۰۱۸، حدود ۵۰۰ حادثه ی برخورد اتفاق افتاده که منجر به شکستگی و حتی انفجار فضاپیماها شده و مسبب آنها زباله های فضایی بوده است.

برخوردهای میان زباله های فضایی با یکدیگر و با  <strong class='sis-keyword'>ماهواره</strong> ها. مدرسه  <strong class='sis-keyword'>سنجش از دور</strong> مقطع ابتدایی
شکل-2. برخوردهای میان زباله های فضایی با یکدیگر و با ماهواره ها و ... به میزان زباله های فضایی اضافه می کند. در واقع، هر تصادفی تعداد بسیار زیادی زباله ی فضایی در مدار کره ی زمین ایجاد می کند.


بر اساس گزارش ها، اولین تصادف فضایی در سال ۱۹۹۶ رخ داده که طی آن، یک موشک اروپایی با یک فضاپیمای فرانسوی برخورد کرد و زباله های فضایی زیادی را برجای گذاشت. با توجه به سرعت این زباله ها که در حدود 17500 مایل در ساعت است، امکان آسیب رساندن به ماهواره ها و فضاپیماها حتی توسط قطعات نسبتاً کوچک وجود دارد. ناسا هشدار داده که بیش از 20 هزار قطعه بزرگتر از توپ تنیس و بیش از نیم میلیون قطعه بزرگتر از تیله در مدار زمین پراکنده اند که بیش از همه، ایستگاه های فضایی بین المللی، شاتل ها و سفینه های سرنشین دار را تهدید می کنند. سازمان های فضایی آمریکا و روسیه، بیش از 23 هزار قطعه بزرگتر از ده سانتی متر را در فضا زیر نظر دارند، ولی نیم میلیارد ذره کوچکتر از ده سانتی متر و تریلیون ها ذره کوچکتر در فضای اطراف زمین در گردشند. میزان زباله های فضایی در مدارهای پایین در نیم قرن اخیر به میزان چشمگیری افزایش یافته و در صورتی که این زباله ها از جو زمین پاک نشوند، برخورد زنجیره ای این قطعات سرگردان با همدیگر، ذراتی کوچکتر و متعددتر ایجاد خواهد کرد.


در صورتی که این زباله ها از جو زمین پاک نشوند، برخورد زنجیره ای این قطعات سرگردان با همدیگر، ذراتی کوچکتر و متعددتر ایجاد خواهد کرد.مدرسه سنجش ازدور مقطع ابتدایی
شکل-3. در صورتی که این زباله ها از جو زمین پاک نشوند، برخورد زنجیره ای این قطعات سرگردان با همدیگر، ذراتی کوچکتر و متعددتر ایجاد خواهد کرد.


بیشتر کشورها قصد دارند فضاپیماهای خود را به جنگ افزارهایی مجهز کنند تا از خسارات برخوردهای احتمالی مصون بمانند. از همین رو این پدیده ممکن است حتی زمینه ساز یک جنگ فضایی باشد. یکی از مشکلات و چالش های موجود در این زمینه آن است که توافقی بین کشورهای مختلف در مورد فضاپیماهای از کار افتاده و زباله های فضایی ایجاد شود. به بیان دیگر، کشورهای مختلف باید همانند مقرراتی که برای منابع مختلف در زمین دارند یا همانند قوانینی که برای حفظ محیط زیست و توسعه پایدار دارند؛ قوانینی را نیز مختص فضا تصویب و اجرا کنند. شاید بدین ترتیب بتوانند اگر ماهواره یا فضاپیمایی از کار افتاد، تصمیم مناسبی برای آن بگیرند و از انباشته شدن زباله های فضایی بیشتر در مدار زمین جلوگیری نمایند. البته در سال های اخیر به این منظور، فعالیت علمی تحت عنوان " حقوق فضا" شکل گرفته است. بر اساس تعریف دفتر امور فضای ماورای جو سازمان ملل متحد، حقوق فضا را می توان به عنوان حقوق حاکم بر فعالیت های مرتبط با فضا توصیف نمود. به عنوان مثال، حفاظت از محیط‌زیست فضا و زمین، مسئولیت ناشی از صدمات توسط زباله های فضایی، حل و فصل منازعات، نجات فضانوردان، به اشتراک‌گذاری اطلاعات مربوط به خطرهای بالقوه در فضای ماورای جو، استفاده از فناوریهای مرتبط با فضا از اصول بنیادین حقوق فضا به شمار می روند.


همکاری های بین المللی در جهت حفظ محیط زیست فضا و حل مشکل زباله های فضایی.مدرسه  <strong class='sis-keyword'>سنجش از دور</strong> مقطع ابتدایی
شکل - 4. در سال های اخیر به منظور همکاری های بین المللی در جهت حفظ محیط زیست فضا و حل مشکل زباله های فضایی و غیره، رشته ای تخصصی با عنوان حقوق فضا ایجاد شده است

آدرس کوتاه شده: