• چهارشنبه ۲۵ مهر ۱۳۹۷
  • |

آمار سایت

  • تمام بازديد‌ها: 1005027 بازدید
  • بازديد 24 ساعت قبل: 1637 بازدید
  • مهمانان حاضر در زیرپورتال: 20 کاربر
  • کاربران حاضر در زیرپورتال:0 کاربر

ورود به سایت

پروژه کتابخانه طیفی ملی

  1. مقدمه

در علم سنجش از دور برای ارزیابی قابلیت اعتماد و صحت محصولات تولید شده از تصاویر ماهواره ای، از داده های واقعیت زمینی استفاده می شود. یکی از منابع مهم در تهیه داده های واقعیت زمینی، اطلاعات طیفی مرجع می باشد. طیف سنجی یکی از روش های مورد استفاده برای دریافت اطلاعات از یک ماده با استفاده از بررسی برهمکنش نور و ماده مورد نظر است. مجموعه طیف های مرجع از پدیده های مختلف اعم از مواد معدنی، خاک و سنگ، پوشش های گیاهی، مواد دست ساز بشر و مایعات "کتابخانه طیفی" نامیده می شود. به دلیل عدم تعمیم پذیری کتابخانه های طیفی موجود در جهان، نیاز به توسعه کتابخانه طیفی ملی می باشد. سازمان فضایی ایران به عنوان مرجع اصلی سیاست گزاری خدمات فضایی، ضرورت ایجاد کتابخانه طیفی ملی را احساس نموده است.
طرح ایجاد کتابخانه طیفی ملی با هدف کلی جمع آوری اطلاعات طیفی پدیده های حائز اهمیت در کشور و به منظور افزایش سطح تفسیر پذیری داده های سنجش از دور از مهر ماه 1391 آغاز گردید. مراحل اصلی این طرح در قالب چهار مرحله”مطالعات تطبیقی، نیازسنجی و الویت بندی اطلاعات طیفی مورد نیاز“، ”تهیه و تدوین دستورالعمل های طیف سنجی“، ”انجام مشاهدات طیف سنجی“ و ”اعتبارسنجی محصولات طیفی تولید شده از طریق مطالعات موردی“ صورت پذیرفته است.
در فاز نخست پروژه، 537 عارضه مختلف مورد طیف سنجی قرار گرفته اند. 299 نمونه به روش طیف سنجی آزمایشگاهی و 238 نمونه به روش طیف سنجی میدانی تهیه شده اند.

AWT IMAGE

  1.  اهداف و کاربردها

برخی از اهداف کتابخانه طیفی عبارتند از:

  • امکان شناسایی ماهیت پدیده های مختلف زمینی از طریق مقایسه طیف ثبت شده در تصویر ماهواره ای با طیف های مرجع
  • بهره گیری از کتابخانه طیفی ملی در طراحی سنجنده های بومی
  • اعتبار سنجی محصولات تولید شده از تصاویر سنجش از دور
  • امکان بررسی و شناسایی عوارض زمینی از طریق مقایسه طیف های میدانی با طیف های مرجع

 برخی از کاربردهای کتابخانه طیفی در زمینه شناسایی پدیده های زمینی مختلف عبارتند از:

  • کاربرد کتابخانه طیفی در زمین شناسی و اکتشافات معدنی
  • کاربرد کتابخانه طیفی در بررسی مشخصات خاک
  • کاربرد کتابخانه طیفی در بررسی مشخصات گیاه
  • کاربرد کتابخانه طیفی در مطالعات منابع آب و هیدرولوژی
  1.  کتابخانه های طیفی موجود در دنیا

USGS

  • سازمان زمین شناسی ایالات متحده امریکا
  • 6 دسته کلی مواد معدنی، موادجامد، پوشش های گیاهی، مواد دست ساز بشر، مایعات و ریزجانداران

DLR

  • سازمان فضایی آلمان
  • 152 کتابخانه طیفی جزئی از طیف 1609 ماده مختلف (مواد معدنی، پوشش های گیاهی، سنگ، خاک و مواد دست ساز بشر)
  • در مناطق مختلف دنیا (آلمان، اسپانیا، روسیه، نامبیا، افغانستان و ...)

JPL

  • آزمایشگاه JPL انیستیتو تکنولوژی کالیفرنیا
  • 160 ماده معدنی در کلاس های مرسوم کانی شناسی

JHU

  • دانشگاه Johns Hopkins
  • مواد معدنی و شهاب سنگ ها

ASTER→USGS+JPL+JHU (بالغ بر 2400 طیف)

  1. ضرورت ایجاد کتابخانه طیفی ملی
  • عدم تعمیم پذیری کتابخانه های طیفی موجود (تفاوت در رفتار طیفی عوارض در اقلیم های متفاوت)
  • طراحی سنجنده های بومی (تعیین ویژگی های فنی و توان تفکیک طیفی)
  • تفسیر صحیح داده های هوایی و ماهواره ای
  • جلوگیری از صرف هزینه و اتلاف منابع انسانی فعال در انتخاب تصاویر بهینه برای کاربردهای موردنظر
  • خرید آگاهانه سنجنده های هوایی تجاری
  • ایفای نقش حاکمیتی سازمان فضایی به عنوان مرجع اصلی سیاست گزاری خدمات فضایی
  • ایجاد یک آرشیو تحقیقاتی به عنوان مرجع مشترک در اغلب تحقیقات سنجش از دور مانند زمین شناسی، محیط زیست، کشاورزی، مدیریت منابع طبیعی و ...
  • رونق استفاده از روش های سنجش از دوری در مقایسه با روش های میدانی
  • حذف وابستگی به سایر کشورها و زمینه ساز خودکفایی کشور
  • تقویت و توسعه مشارکت دانشگاه ها و سازمان فضایی ایران
  1. مراحل ایجاد کتابخانه طیفی ملی

AWT IMAGE

  1. فاز اول کتابخانه طیفی ملی

در کتابخانه طیفی ملی تا کنون طیف 537 نمونه مختلف موجود می باشد. 299 نمونه به روش آزمایشگاهی و 238 نمونه به روش میدانی مورد طیف سنجی قرار گرفته اند. جدول زیر نمونه های موجود در کتابخانه طیفی ملی را نشان می دهد.

جدول1. نمونه های موجود در کتابخانه طیفی ملی (فاز نخست)

کلاس اصلی کلاس فرعی تعداد نمونه
پوشش گیاهی کشاورزی زراعی 149
کشاورزی باغی -
درخت 23
مواد دست ساز بشر روسازی راه 7
بام پوش 12
مصالح ساختمانی 13
مواد معدنی پودر سنگ 127
چشمه های نفتی 27
خاک خاک حائز اهمیت به لحاظ کشاورزی 131
خاک حائز اهمیت به لحاظ معدنی 38
آب و هیدرولوژی مرجان- طیف سنجی در بیرون از آب 3
مرجان- طیف سنجی از روی آب 7
  1. پایگاه داده

منحنی های طیفی عوارض موجود در کتابخانه به همراه داده های کمکی مربوطه، در قالب یک پایگاه داده گردآوری شده و جهت ارائه به کاربران بر روی پرتال سنجش از دور وب سایت سازمان فضایی ایران قرار خواهد گرفت. شکل زیر نمایی از پایگاه داده کتابخانه طیفی را نشان می دهد.

AWT IMAGE

شکل 1. نمایی از پایگاه داده کتابخانه طیفی ملی


در این پایگاه داده با تعیین کلاس اصلی، کلاس فرعی و نمونه مورد نظر می توان منحنی طیفی را در محدوده طیفی مشخص و در فواصل موردنظر نمایش داد(شکل2).

همچنین امکان مشاهده متادیتای مربوط به نمونه نیز فراهم می باشد (شکل 1)

AWT IMAGE

شکل 2. منحنی طیفی نمایش داده شده در پایگاه داده برای نمونه انتخاب شده

  1. توسعه بانک طیفی ملی

اولین ضرورت پیش رو در توسعه کتابخانه طیفی، نیازسنجی و مشخص نمودن اهداف مورد نظر است. با توجه به گستردگی و تنوع عوارض و پدیده های مورد نظر جهت ایجاد کتابخانه طیفی ملی، بدیهی است که این امر بایستی در قالب یک برنامه بلند مدت و توسط تیم های مختلف عملیاتی تهیه گردد. طرح توسعه و تکمیل کتابخانه طیفی ملی در سال 94 در سازمان فضایی ایران پیشنهاد شده است. لیست عوارض دارای الویت که در فاز نخست ایجاد کتابخانه طیفی تهیه گردیده است، می بایست با مشورت کارشناسان مربوطه مورد بازنگری قرار گیرد و لیست نمونه های الویت دار در فاز دوم نهایی شود. تجهیزات مورد نیاز، تعداد پرسنل متخصص و برنامه زمانی مشخص شده است.



CAPTCHA code
کلیدواژه ها: سازمان فضایی ایران | پروژه سنجش از دور | اعتبارسنجی محصولات طیفی | کتابخانه طیفی | سنجش از دور | کتابخانه طیفی ملی | spectral library | طیف سنجی آزمایشگاهی | طیف سنجی |

دفعات مشاهده: 3895 بار   |   دفعات چاپ: 376 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر