• یکشنبه ۲۶ آذر ۱۳۹۶
  • |

آمار سایت

  • تمام بازديد‌ها: 561202 بازدید
  • بازديد 24 ساعت قبل: 1513 بازدید
  • مهمانان حاضر در زیرپورتال: 43 کاربر
  • کاربران حاضر در زیرپورتال:0 کاربر

ورود به سایت

پایش های ماهواره ای خشک شدن دریای خزر طی سال های آینده را نشان می دهد

 | تاریخ ارسال: ۱۳۹۶/۶/۲۹ | 
بزرگترین بدنه آبی محصور در خشکی به علت افزایش دما براثر تغییرات آب و هوایی در دو دهه گذشته ،به آهستگی در حال خشک شدن است. دریای خزر با وسعت تقریبا 371000 کیلومتر مربع، در میان قاره اروپا و آسیا و بین کشورهایی با فراوانی منابع طبیعی و تنوع زیستی از جمله منابع نفت و گاز و به عنوان منبع ماهیگیری، واقع شده است. در طی چند صد سال گذشته تغییرات قابل توجهی در سطح آب آن رخ داده است که در مطالعات قبلی قادر به دستیابی به علل دقیق این تغییرات نبوده اند.
 
AWT IMAGE
براساس مقاله چاپ شده کلارک ویلسون به عنوان متخصصن ژئوفیزیک از بخش علوم زمین دانشگاه تگزاس در آستین و همکارش در مجله تحقیقاتی ژئوفیزیک اتحادیه ژئوفیزیک آمریکا، این منطقه به علت امکان محاسبه بودجه کل میزان آب دریای خزر، جالب توجه است. تحقیق جدید بعد از مطالعه ویلسون و جیانیلی چن، شروع شد، محقق اصلی این مطالعه از مرکز تحقیقات فضایی دانشگاه تگزاس در آستین، همراه با سایر محققین در طول تحقیقات خود داده های ماهواره دوقلوی GRACE (ماهواره دو قلویی که در سال 2002 پرتاب شد و میدان گرانشی زمین را اندازه گیری می کند که منجر به اکتشافات گرانشی و سیستم های طبیعی شده است) مرتبط با دریای خزر را کالیبره کرده و با مقایسه اندازه گیری های حاصل از داده های این ماهواره و سنجش های زمینی، دقت داده های ماهواره ای را بهبود بخشیدند. آنها متوجه تغییرات قابل توجه سطح آب دریای خزر شده ولی کنجکاو بودندکه چرا این تغییرات اینقدر زیاد است؟
در تحقیقات به سه عامل اصلی تاثیر گذار بر سطح آب دریای خزر از جمله آب ورودی رودخانه ها، بارش و تبخیر، توجه شده است. بدین ترتیب داده های ماهواره ای در مورد تغییرات سطح آب، گزارشات نزولات جوی و ورود رودخانه ها به دریا، تخمین بارش ها و میزان تبخیر حاصل از مدلسازی های اقلیمی را جمع آوری کردند. سپس گزارش میزان تاثیر گذاری هر کدام از این عوامل را بین سال های 2015-1979، یکپارچه کردند. آنها متوجه شدند که میانگین دمای سالانه سطح آب دریای خزر در حدود یک درجه سانتی گراد بین دو بازه زمانی 1995-1979 و 2015-1996 افزایش یافته است. همچنین سطح آب بین سال های  1995-1979 هر ساله حدود 12 سانتی متر، افزایش داشته اما از سال 1996 تا 2015 هر ساله نزدیک به 7 سانتی متر کاهش یافته است، یعنی نزدیک به 1.5 متر. سطح کنونی آب دریای خزر فقط حدود یک متر بالاتر از سطح آب این دریا در اواخر دهه 1970 که از نظر تاریخی پایین بود، رسیده است.
 
AWT IMAGE
 
شکل (a) میانگین ماهیانه تغییرات سطح آب دریای خزر که با ارتفاع سنجش ماهواره ای (2015-1997) و دستگاه سنجش خزر و مد (1997-1940) اندازه گیری شده است، را نشان می دهد. شکل (b) میانگین تغییرات مشاهده شده سطح آب خزر (CSL) (منحنی آبی) و تغییرات پیش بینی شده سطح آب دریای خزر(منحنی قرمز رنگ) که با یکپارچه سازی بارش های ماهیانه (p) و تبخیر (E) حاصل از مدل آب و هوایی CFS و (R) آب ورودی آب رودخانه ولگا و برآورد ورودی آب سایر رودخانه ها، بدست آمده است.
 
AWT IMAGE
 
در شکل (a)،  (p)مقایسه بارش تجمعی سالانه (E) میزان تبخیر حاصل از مدل CFS (پیش بینی آب و هوایی) و (R) رواناب. میانگین بین دو بازه زمانی (1995-1979 و 2015-1996 )با خط نشان داده شده است.شکل(b) نشان دهنده بودجه سالیانه (P-E+R)دریای خزر در دو بازه متفاوت زمانی (1995-1979 و 2015-1996) می باشد.
نیمی از این کاهش به علت تبخیر و نیم دیگر براثر هم کاهش ورودی آب و هم کاهش بارش ها بوده است.البته سایر عوامل آب و هوایی ازجمله رطوبت هوا و باد نیز موثر بوده. Anny Cazenave متخصص نقشه برداری فضایی CNES در آزمایشگاه مطالعات ژئوفیزیک و اقیانوس شناسی (LEGOS) در تولوس فرانسه که همکاری در این مطالعه نداشته است،می گوید مطالعه جدید اولین مدرک قانع کننده است که ثابت می کند افزایش تبخیر در سطح دریای خزر مهمتر از سایر عوامل نظیر بارش و ورودی آب رودخانه ها، می باشد. همچنین اظهار داشت که نتایج این مطالعه نشان می دهد که طی دو دهه گذشته،مدل های آب و هوایی، میزان اتلاف آب را پیش بینی می کرده است که ظاهرا نمی تواند با میزان برداشت آب توازنی داشته باشد، بنابراین تبخیر عامل اصلی برای ایجاد این عدم عادل است. اگر افزایش دمای سطح دریای خزر ادامه یابد،انتظار می رود که میزان تبخیر هم افزایش یافته مگر اینکه آب ورودی یا بارش ها در حوضه آبریز خزر افزایش یابد، از آنجا که کمترین عمق دریا با 5 متر در بخش شمالی دریا واقع است، بنابراین تبخیر بالاترین اثر را در این ناحیه خواهد داشت، بر اساس مطالعات جدید اگر روند اخیر کاهش آب دریای خزر 7 سانتی متر برای هر سال ادامه یابد، حدود 75 سال دیگر بخش شمالی دریا ناپدید خواهد شد.

 
AWT IMAGE
میزان تغییرات سطح آب دریای خزر در بازه زمانی 1995-1979 و 2015-1996 حاصل از داده های سنجنده ارتفاع سنج و جزرومد سنج (ستون بنفش) و میزان بودجه میانگین سالیانه PER(P-E+R) دریای خزر (ستون سه رنگ آبی،قرمز و سبز) با سه قسمت مجزای بارش، تبخیر و ورودی رودخانه ها.
بسیاری از گونه ها منحصر به فرد و قدیمی از حدود 300 میلیون سال پیش که دریای خزر بخشی از دریای تتیس در دوران مزوزوئیک بوده است ،در این دریا زندگی می کنند.اگرچه محل زیست بیشتر این گونه ها در بخش جنوب و مرکز دریای خزر می باشد ولی برخی از این گونه ها ازجمله 90% ماهیان خاور جهان ،از مناطق کم عمق شمالی برای تخم ریزی استفاده می کنند.براساس مطالعات انجام شده، کاهش سطح آب دریای خزر بر خلیج قره بقاز واقع در بخش شرقی دریا با عمق کمتر از 5 متر که  حاوی بزرگترین ذخایر طبیعی نمک های دریایی جهان است، اثر می گذارد.

منبع:


کد امنیتی را در کادر بنویسید    
کلیدواژه ها: ماهواره GRACE | آزمایشگاه مطالعات ژئوفیزیک و اقیانوس شناسی (LEGOS) | مدل پیش بینی آب و هوایی CFS |

دفعات مشاهده: 174 بار   |   دفعات چاپ: 12 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر